Zo houd je een persoonlijk vraaggesprek

Hoe maak je van een persoonlijk vraaggesprek een succes? Een goede voorbereiding is cruciaal.

Bij het schrijven van een persoonlijk journalistiek portret komt nogal wat kijken. Als interviewer dien je goed beslagen ten ijs te komen. Alles wat er tijdens het gesprek misgaat, is namelijk later moeilijk weer te herstellen. En die kans krijg je lang niet altijd.

Allereerst is het verstandig om van te voren een goed beeld te hebben wat je wilt weten. Zonder dat beeld gaat je gesprek alle kanten op. En als je interviewkandidaat andere verwachtingen heeft van het gesprek, is eveneens de kans groot dat het gesprek de mist in gaat.

Lees hier een reeks tips om aan de slag te gaan.

Voorbereiding

  • Bepaal je gespreksdoel
    Bedenk wat voor een gesprek je gaat voeren en waarom je juist deze persoon vragen gaat stellen. Wil je vooral informatie hebben van je interviewpartner? Kom je voor het maken van een persoonlijk portret? Ga je kritische vragen stellen? Bepaal aan de hand daarvan de invalshoek voor het verhaal dat je wilt gaan schrijven.
  • Stem verwachtingen af
    Geef bij het maken van de afspraak aan waar je voor komt en wat het doel van je gesprek is. Zo begrijpt je interviewpartner bijvoorbeeld dat je niet komt voor een ‘reclamepraatje’, maar voor achtergrondinformatie of een sfeertekening. Hoe duidelijker je deze verwachtingen hebt afgestemd, hoe minder kans dat je na afloop (bijvoorbeeld bij het laten lezen van je tekst) hierover verwarring of onenigheid krijgt.Vertel ook hoe lang het gesprek ongeveer gaat duren. Bevestig een telefonische afspraak zo mogelijk per e-mail en vertel nog eens dat de geïnterviewde later de gelegenheid krijgt om feitelijke onjuistheden te corrigeren.
  • Bepaal hoeveel gesprekken je nodig hebt
    Maak je een verhaal met veel invalshoeken of een verhaal dat een grote tijdsperiode omvat? Kies dan voor meerdere gesprekken. Het eerste gesprek dient om de grote lijnen vast te leggen. Anderhalf tot twee uur praten is voor de geïnterviewde meestal lang genoeg, want de gesprekken kunnen heel intensief zijn.
    In de volgende gesprekken stel je aanvullende vragen en richt je je op diepgang.Heb je meerdere gesprekspartners? Kies zoveel mogelijk voor één-op-één-gesprekken met de betrokken personen. Op deze manier krijg je de meeste diepgang in het gesprek.

Start van het gesprek

  • Begin met ‘small talk’
    Voer eerst een gesprek over het huis en de omgeving, de manier waarop je met de geïnterviewde in contact gekomen bent, etc. Bewonder een mooi kunstwerk, vraag naar de naam van een huisdier of maak opmerkingen over iemands werkomgeving. Op deze manier werk je aan jullie onderlinge relatie, wat de sfeer tijdens het gesprek enorm ten goede zal komen.
  • Benoem het gespreksdoel
    Zet bij aanvang nog eens de bedoeling van het gesprek op een rij: waar is het interview voor bedoeld, waarin wordt het gepubliceerd, wie gaat het straks lezen, wanneer krijgt de geïnterviewde de tekst zelf te lezen?
  • Noteer personalia
    Vraag naar enkele belangrijke gegevens, zoals de personalia (namen, geboortedatum en -plaats), functie, datum en je eerste persoonlijke indrukken van de persoon.
  • Open met gemakkelijke vragen
    Begin met een serie feitelijke vragen. Dat helpt de geïnterviewde om ‘op stoom’ te komen en een goede relatie op te bouwen voor de rest van de gesprekken. Luister vol belangstelling en noteer.

Vragen, doorvragen en luisteren

  • Vraag en luister
    Maak er een gesprek van, geen verhoor. Gebruik je vragenlijst losjes als leidraad en speel zoveel mogelijk in op de kwesties die je gesprekspartner aansnijdt. Vragen die je te binnen schieten tijdens het gesprek schrijf je even op, zodat je er later op terug kunt komen.
  • Maak het concreet
    Zoek naar feitelijke details, die kleuring geven aan het verhaal. Bij het schrijven heb je deze details nodig om het verhaal concreet en beeldend te maken.
  • Luister nauwkeurig
    Kijk je gesprekspartner in de ogen en blijf betrokken. Houd de goede onderwerpen vast en vraag hierop door. Je hebt een goed onderwerp te pakken als het jou en je gesprekspartner beroert.
  • Vraag naar emoties
    Vraag wat iemand voelde bij een gebeurtenis. Dat levert vaak interessante antwoorden op, dus wees niet bang om dit soort vragen te stellen.
  • Respecteer je interviewkandidaat
    Als er een onderwerp is waar je gesprekspartner niet over wil praten, respecteer zijn of haar wens en stap over op iets anders.

Afronding

  • Schep helderheid over het vervolg
    Maak na afloop van het eerste gesprek afspraken over het vervolg, bijvoorbeeld een afspraak voor een tweede gesprek.
  • Laat je contactgegevens achter
    De ervaring leert dat geïnterviewden na afloop van het gesprek nog allerlei ideeën krijgen die ze ook graag hadden willen vertellen. Stimuleer je gesprekspartner om deze invallen op een notitieblaadje te noteren. Of laat ze contact met je opnemen als ze aanvullingen hebben.
    Zo’n blaadje met notities is in ieder geval een mooi aanknopingspunt voor het volgende gesprek.

 

 

Over Sigrid

Verhalenmaker | Creatieve Gids | Praktisch idealist | Auteur | Trendonderzoeker | Conceptontwikkelaar | Journalist |  Neerlandica

Sigrid werkte twintig jaar als journalist en bladenmaker voordat ze in 2009 haar eigen bedrijf startte. Als verhalenmaker helpt ze maatschappelijke instellingen en publieke organisaties aan verhalen die mensen in beweging brengen.

Inmiddels geeft zij haar kennis en ervaring ook door aan ervaren professionals via haar online programma’s en boeken, zoals Lenig Denken en Toverballen voor het Brein.

Zij werkt intensief één op één met bevlogen professionals en inspireert hen bij het ontwikkelen van creatieve plannen en storytelling. Daarmee helpt ze hen om de beste versie van zichzelf te worden en hun verhaal te laten sprankelen

Meer ontdekken over verhalen en creatief denken? Laat je hier inspireren!

 

Print Friendly, PDF & Email

Je vindt dit misschien ook leuk