Waarom je rituelen nodig hebt voor creativiteit

Hoe je uitstelgedrag effectief bestrijdt

Denk jij dat schrijvers, kunstenaars, filmmakers of andere creatieven floreren in een wereld zonder routine en regels? Het tegendeel is vaak waar. Hoe meer schema’s en rituelen – soms op het obsessieve af – hoe meer creatieve ruimte voor het werk.

Neem J.K. Rowling, de uiterst productieve schrijfster van de boeken over Harry Potter. Om haar omvangrijke verhalen te schrijven hanteerde zij een strak werkschema. Dag in, dag uit.

Ook veel andere kunstenaars hangen aan vaste werktijden en andere strikte gewoonten om hun draai te vinden en uitstelgedrag te bestrijden.

Inspiratie vinden

Wie creatief wil zijn, moet namelijk in de juiste stemming zien te komen en inspiratie vinden. Elke dag weer. Dat is moeilijk als je geen strakke kantoortijden of andere ‘verplichtingen’ hebt.

Want er is altijd afleiding. Of er zijn smoesjes. Of er is werk dat belangrijker lijkt.

Ik weet het zelf maar al te goed. Ik heb al weken een fraai tekenboek klaarliggen om te gaan schetsen. Ik zeg tegen mezelf dat ik daar enorm veel zin in heb.

Maar beginnen? Ho maar. Op de een of andere manier krijg ik het niet voor elkaar.

design

Hoe kom je in de juiste stemming voor creativiteit?

Veel creatieve mensen hebben het daar moeilijk mee. Het is voor velen vaak zelfs een hele strijd.

Simon Vestdijk stond bekend als een enorme veelschrijver, waar hij zijn bijnaam duivelskunstenaar aan te danken had. Maar van hem is ook bekend dat hij dwangmatig een stofzuiger aanzette om in de juiste stemming te komen. Zonder zijn loeiende Nilfisk kreeg hij geen letter op papier. Vanwege zijn bijzondere verdiensten is het apparaat later geschonken aan het Letterkundig Museum in Den Haag.

Hoe ga je toch aan de slag, zonder iedere dag die worsteling door te maken? Hoe kom je in die beroemde flow?

Hoe vrijer mensen zijn in hun werk, hoe meer behoefte aan zelfsturing.

Mason Curry en Eva Hoeke beschrijven in het boek Dagelijkse Rituelen hoe een reeks bekende schrijvers, filmmakers, kunstenaars en andere creatieven dat varkentje wassen. Menige kunstenaar heeft een bepaalde obsessie, vergelijkbaar met de soms bizarre rituelen die beroemde voetballers uitvoeren voordat ze het veld betreden.

Maya Angelou werkte in een aftandse motelkamer om zich niet te laten afleiden. Annie M.G. Schmidt stelde het werken uit totdat de opdrachtgever verontrust belde waar het bleef.

Als jij ook aan het ploeteren bent, ben je in ieder geval niet alleen…

Routines helpen tegen uitstelgedrag

Het geheime ingrediënt van menig meesterwerk is routine, laten de auteurs zien in hun boek.

Want vaste gewoonten geven houvast. Hoe meer details we overlaten aan automatismen, hoe meer ons brein zich kan richten op het echte creatieve werk. Je hoeft simpelweg niet meer na te denken wanneer, hoe en wat, maar je weet gewoon dat je moet beginnen.

Gebruik daarom je eigen eenvoudige rituelen om jezelf een steun in de rug te geven, zodat je veel gemakkelijker werkt. En als je die nog niet hebt, creëer je die zelf.

In het boek Dagelijkse Rituelen is dat ritueel opvallend vaak koffie.

Koffie (of een andere warme drank) prikkelt namelijk meerdere zintuigen: je neus, je smaakpapillen en je ogen. Zo krijgen je hersenen directe signalen dat het tijd is om te beginnen. Een (geur-)kaars of een muziekje helpen op een soortgelijke manier.

Maar denk ook aan rituelen die je dagritme vorm geven, zoals een gezamenlijke lunch, een wandeling op een vast tijdstip en een dagafsluiting, waarbij je je dag evalueert in een notitieboek. Ook muziek kan enorm helpen om je hersens in de juiste setting te krijgen.

Aan rituelen heb je meer houvast dan aan discipline, want onze wilskracht is vaak niet sterk genoeg. Vaste gewoonten bieden dat wel. Kies daarom iets wat bij je past en maak er een vast patroon van.

En ga aan de slag, nu echt!

 

Lees ook:

 

 

En jij?

Wat gebeurt er als jij je creatieve vermogens onbenut laat en daarmee niet het beste deel van jezelf inzet? Welke fabelachtige resultaten loop je daardoor mis?

Je hebt nu de kans om mee te doen aan mijn online programma Excelleren met Ideeën. Het resultaat: je ontwikkelt meer en betere ideeën, waarmee jij van waarde bent voor anderen. Je durft je creatieve vermogens ook echt in te zetten, zodat je doet waar je hart naar uitgaat.

Bij de online training Excelleren met Ideeën leer je je creatieve energie in te zetten en om te vormen tot waardevolle concepten. Ook leer je de stappen te zetten om je ideeën echt uit te voeren.

 

Klik hier voor meer informatie
 

Over Sigrid

Sigrid van Iersel is een verhalenmaker met een journalistieke achtergrond, die de kracht van storytelling en creatief denken aan elkaar knoopt. Als bedenker en uitvoerder van verhaalconcepten helpt ze publieke organisaties en maatschappelijke instellingen om mensen te raken en in beweging te brengen bij veranderingen.

Ze is (mede-)auteur van het boek Lenig Denken (over creatieve denktechnieken) en Toverballen voor het Brein (over het gebruik van de kracht van verhalen in teksten).

Print Friendly, PDF & Email

Je vindt dit misschien ook leuk

4 Reacties

  • Peter te Riele september 23, 2015  

    Altijd inspirerend om jouw artikelen te lezen. Vast ritueel als ik vastloop is het naar buiten gaan. Soms de natuur in, soms een gewone wandeling, dan weer een rondje rennen. Op het moment dat je even de focus verlegd komt de inspiratie plots weer naar boven. Bovendien is de energie letterlijk weer gaan stromen.

    Groeten,

    Peter

    • Sigrid van Iersel september 24, 2015  

      Dank Peter! Bewegen is inderdaad ook een hele goede actie om weer ‘los’ te komen. Meestal gaan de ideeën dan vanzelf weer stromen.

  • Hans september 23, 2015  

    Wow, die strijd om inspiratie…….het begint bij mij te bloeien nu, maar lang heb ik, zegge, strijd geleverd om die inspiratie terug te krijgen. Ik veronderstelde zelfs dat ik het gewoon niet meer in me had.
    Nu dit artikel gelezen hebbende voelt het verrassend genoeg minder ‘eenzaam’ ; het idee, ergens een bevestiging zelfs, dat zo’n inspiratiedip niet geheel ongebruikelijk is. Koffie is zowiezo al mijn no. 1, dus dat zit goed. Routine? Ik meed het als de pest, en beschouwde het als een drijfveer om bovenal niet conventioneel te leven.
    Ik was jong en de dip heeft lang geduurd. En het zou zomaar kunnen dat ik als inmiddels dik veertiger met die dip een fase ben doorgaan waarin mijn angsten werkelijkheid zijn geworden: ik ben normaal (lol).
    Een gewone man die structuur en routine verlangt, ergens onbewust. Door dit te negeren mijd ik mogelijk ook de weg naar de schatkist van inspiratie.
    Dank, veel dank voor dit artikel.

    Het is nabij half één in de nacht en heb besloten eens ‘gek’ te doen: ik steek een wierookje aan, zet een pot koffie en zet een onopvallend achtergrondmuziekje op………goed plan!

    • Sigrid van Iersel september 24, 2015  

      Dank voor je reactie Hans, mooi om te lezen hoe dat bij jou werkt en dat het zo herkenbaar is. Hoe is het afgelopen met de koffie midden in de nacht? Benieuwd naar!