'Hoe gebruik je verhalen' & andere vragen over storytelling

Wat is storytelling, hoe gebruik je het en waarom werkt het zo krachtig? Een overzicht van de meest gestelde vragen over storytelling en de bijbehorende antwoorden.

 


In dit artikel lees je meer over de volgende vragen: (klik op de link en je komt direct bij de bijbehorende vraag)

Wat is storytelling?

Kortgezegd is storytelling het toepassen van verhalen om een doel te bereiken. Verhalen zijn namelijk een ideale manier om contact te maken, mensen te raken, te verleiden, zingeving of helderheid te bieden, fans te krijgen of de saamhorigheid te vergroten. Verhalen raken ons, maken concreet, zijn gemakkelijk te delen en geven betekenis.

Wat is storytelling nog meer? Veel, want het element telling in storytelling is eigenlijk te beperkt. Want het gaat ook om luisteren, vangen, vormen, leren en verspreiden. En uiteindelijk gaat het om verbinding: voelen dat we bij elkaar horen, dat we elkaar iets te leren hebben en dat we samen tot mooie resultaten komen. Pas in de volle breedte wordt de kracht van verhalen voelbaar.

Wat is de kracht van storytelling?

Verhalen vormen een effectieve manier om te communiceren, te verbinden en tot resultaten te komen. Bij grafieken of veel feiten en cijfers haken we al snel af. Visueel materiaal is een must geworden om mensen te boeien. En vooral: een goed verhaal vertellen, waarvan het hart sneller gaat kloppen.

Elk verhaal heeft een structuur en bevat een boodschap, een conflict, personen en een plot. En dat is ook de vorm waarin we informatie in onze hersenen opslaan en delen met anderen.

  • Verhalen zijn bijna altijd concreet, bevatten meestal elementen van gevoel en het onverwachte. Daarmee geven verhalen de lezers een context die zij niet uit een abstracte tekst kunnen halen.
  • Verhalen prikkelen indirect het denken van de toehoorder of lezer. Dat werkt beter dan het rechtstreeks vertellen van de boodschap.
  • Een verhaal betrekt het publiek bij het idee via de beelden en emoties die het verhaal oproept. Het nodigt de toehoorders of lezers uit om mee te doen.
  • Er is steeds meer behoefte aan authenticiteit, relevantie en echtheid. Waargebeurde verhalen bieden dat in ruime mate.
  • Een verhaal is een feit dat verpakt is in emotie, wordt wel eens gezegd. Alleen emoties brengen ons in beweging.
  • Verhalen bieden veel mogelijkheden om nieuwsgierigheid te wekken, bijvoorbeeld door informatie stap voor stap te delen. Mensen houden van puzzelen en het zoeken naar verbanden. Een verhaal houdt daarom de aandacht vast, omdat de lezer wil weten ‘hoe het afloopt’.
  • Verhalen zijn gemakkelijk te onthouden. Door het verrassende element en de emoties die in veel verhalen zitten, stelt de lezer zich open en let beter op. Losse feiten en cijfers blijven niet hangen; een verhaal kan daarentegen jaren later nog herinnerd worden.
  • Verhalen nodigen lezers uit om te reageren en hun eigen verhaal te vertellen. Hoe groter de betrokkenheid, hoe groter de kans dat de boodschap overkomt.

Verhalen brengen een boodschap op een overtuigender manier over dan andere manieren van informatieoverdracht. De lezer denkt: Ja, dat heb ik ook! Of: Dat had mij ook kunnen overkomen.

Verhalen vertellen doen we al sinds de oudste mensen voldoende herseninhoud ontwikkeld hebben om taal te gebruiken. Wetenschappers denken dat we er zelfs onze overleving aan te danken hebben.

Met verhalen maakten onze voorouders elkaar duidelijk hoe ze herten vingen en daarbij sabeltandtijgers te slim af waren. Sterke verhalen om elkaar bij het kampvuur mee te vermaken, maar tegelijkertijd leerzame best practices voor jonge en onervaren jagers. Zo vergrootten zij hun overlevingskansen gigantisch.

Die overlevingsmechanismen uit de oertijd bepalen nog steeds voor een groot deel onze voorliefde voor verhalen. Het is niet allereerst de prachtige taal, de meeslepende dialogen of de sfeerbeschrijvingen die ons zo intrigeren, maar de roes van endorfine die we ongemerkt toegediend krijgen.

Verhalen worden daarom al sinds mensenheugenis gebruikt om te boeien, leerervaringen door te geven, mensen te raken en te beïnvloeden.

Waarom slaan verhalen juist in deze tijd zo aan?

Wie de actualiteit volgt, signaleert dat we de laatste jaren de grip zijn kwijtgeraakt op onze omgeving, waar waarheid, verzinsels, manipulatie of regelrechte leugens steeds meer vermengd raken.

We ervaren onze samenleving vaak als een sjoemelmaatschappij waar gemakkelijk een loopje genomen wordt met de waarheid. Want dit is een wereld waar op Instagram #liveauthentic de favoriete hashtag is van influencers die door merken betaald worden om producten aan de man te brengen. En waar we voortdurend op onze hoede moeten zijn voor nepnieuws.

Daarom zoeken we naar houvast. Naar zaken die nog wel puur, eerlijk en betrouwbaar zijn. In die zoektocht komen we vaak uit bij (oude) verhalen, die een diepere waarheid lijken te verkondigen. Een samenhangend verhaal biedt meer grip dan een reeks percentages of een cijfermatige analyse.

Die verhalen kunnen uiterst simpel zijn en toch uiterst effectief. Donald Trumps campagne Make America Great Again! – wat je daar verder ook van denkt – vertelde slechts een verhaal van vier woorden. Het ging over de teloorgang van een glorieus verleden en een verlangen naar een betere toekomst, waarmee verleden, heden en toekomst verbonden werden. Het verhaal riep krachtige beelden op bij de kiezers en appelleerde aan een diepe emotie.

Behalve een middel tegen verwarring zijn verhalen ook ijkpunten hoe je je in het leven moet gedragen. De scripts die voorschrijven wat wel en niet wenselijk sociaal gedrag is, liggen minder vast dan enkele decennia geleden. Via verhalen leren we hoe je bij je gevoel blijft, hoe je voor je talenten kiest en hoe je omgaat met keuzestress.

Maar omdat we al vaak op het verkeerde been gezet zijn, koesteren we tegelijkertijd ook wantrouwen tegen verhalen. Een verhaal mag niet het zoveelste trucje zijn om de boel op te poetsen. En dat gaat helaas heel vaak mis. Vandaar dat storytelling (terecht) ook nogal eens met scepsis wordt benaderd.

Wat is de opbouw van een verhaal?

Een verhaal bestaat uit vier elementen: een probleem, een zoektocht, het aha-moment en het inzicht. Aan de hand van deze onderdelen kom je die elementen op het spoor:

 

vragen over storytelling

Waarom heeft een verhaal een worsteling of obstakel nodig?

Een verhaal gaat altijd over een verandering: aan het einde is er iets veranderd ten opzichte van het begin. Het obstakel is nodig om die verandering tot stand te brengen.

Zonder obstakels zijn verhalen bloedeloos en voorspelbaar. Problemen zetten ons namelijk op scherp. Ze maken onze instincten wakker om ons voor gevaar te behoeden. Vandaar dat onze interesse zo groot is in verhalen waarbij iets op het spel staat of de hoofdpersoon zich kwetsbaar opstelt.

Vertellers hanteren hierbij de wet van contrast. Er moet eerst iets miserabels zijn, voordat er iets positiefs uit voort kan komen. En hoe groter dat contrast, hoe beter het brein ermee uit de voeten kan. Daarom zijn verhalen over falen en weer opkrabbelen zo populair.

Want dat brein, daar draait het in dit geval om. Ons geheugen krijgt zoveel informatie te verwerken, dat er een scherpe selectie plaats moet vinden. Alledaagse dingen die we al kennen, blijven niet hangen. Ook succesverhalen beleven we als saai en irritant. Maar als we iets zien dat bizar, schaamteloos, ongehoord, fantastisch, kwetsbaar, ontroerend of juist totaal verwerpelijk is, gebeurt dat wél.

Een lezer of luisteraar stelt zich daarbij het probleem zo levendig voor dat zijn gedachten automatisch het probleem proberen op te lossen. Zo krijgt hij nieuwe inzichten. Dat kan vervolgens een superkrachtige manier zijn om zelf in beweging te komen: hij heeft het immers zelf bedacht.

Bij het componeren van een verhaallijn biedt het pyramidemodel van Gustav Freytag houvast. Freitag onderscheidt in drama vijf fases met bijpassende emoties. Als het publiek al deze fases doorloopt, maken de kijkers of lezers alle belangrijke emoties mee. Het spectrum loopt van hoop en verwachting tot angst en opluchting. Die emotionele rollercoaster brengt een oersterke klik tot stand tussen verteller en publiek.

 

Storytelling succes boeken

 

Moet een verhaal altijd een verrassing bevatten?

Dat hoeft niet, maar het effect van een verhaal met een verrassing is wel veel groter. Dat heeft alles te maken met de werking van ons (onbewuste) brein, dat geprogrammeerd is om ons te laten overleven. Het brein geeft daarom zijn volle aandacht aan alles wat nieuw en onverwacht is, want dat kan iets riskants zijn.

Alle ongevaarlijke en voorspelbare dingen gaan op de automatische piloot, want je brein kan niet alles aandacht geven. Dat geldt ook voor alle dingen die je brein bekend voorkomen – bijvoorbeeld iets dat je al eerder gelezen hebt – want je brein heeft dat inmiddels geoormerkt als ‘ongevaarlijk’. Ook abstracte begrippen en clichés gelden als ‘veilig’ en worden grotendeels genegeerd.

Een verhaal dat niets nieuws biedt of geen onverwachte wending kent, krijgt dus niet de gewenste aandacht van het brein. Bij het vertellen van verhalen is het dus raadzaam om een verrassende twist toe te passen in je verhaal, die je lezer nieuwsgierig maakt, een nieuw inzicht geeft, laat meevoelen of laat schaterlachen.

Wat maakt een verhaal anders dan een uiteenzetting of opsomming?

In tegenstelling tot een uiteenzetting of opsomming bevat een verhaal een spanningsboog. Elk goed verhaal is namelijk gebouwd rond het principe van de kloof: het verschil tussen verwachting en resultaat. Het verschil tussen iets heel graag willen en het zoeken van de manieren om het ook te kunnen.

Het bijbehorende verhaal luidt dan: we staan nu hier, al dan niet bij de rand van het ravijn. We moeten dringend iets doen, namelijk naar de andere kant van de kloof.

Gemakkelijk gaat dat uiteraard niet. Wie veranderingen wil doorvoeren, ontmoet allerlei vormen van tegenslag. Mensen hebben er geen zin in. Ze zien de noodzaak niet. Of ze hebben geen idee waar de verandering toe leidt.

Voor het verhaal is die tegenslag alleen maar gunstig. Zonder weerstand is er namelijk geen spanningsboog en dus ook geen verhaal.

Waar gebruik je storytelling voor?

Het aantal toepassingsmogelijkheden is enorm breed: om mensen te raken, te amuseren, mee te slepen, leerervaringen te delen of te verleiden (bijvoorbeeld tot ander gedrag). Maar ook worden verhalen verzameld om te weten wat er leeft, of beleid aansluit op de praktijk, om de onderstroom boven te halen en om patronen bloot te leggen. Lees hier meer over het gebruik van storytelling in organisaties. 

Verhalen kunnen ook gebruikt worden om ‘dode dingen’ voor het voetlicht te brengen. Museum Naturalis in Leiden bracht met storytelling de 66 miljoen jaar oude T. rex tot leven. Naturalis gaf de T. rex niet alleen de huiselijke naam Trix, maar maakte ook de zoektocht, het onderzoek en het vervoer zichtbaar. Bovendien maakte Naturalis met een verhaal aanschouwelijk wat er tijdens het leven van Trix allemaal gebeurd zou kunnen zijn.

 

Hoe passen storytelling en bloggen bij elkaar?

Als schrijver van een blog heb je diverse mogelijkheden om storytelling toe te passen. Een blog is een verhaal als de blogger zijn lezers meeneemt in een zoektocht. Als er aan het einde van het stuk iets veranderd is ten opzichte van het begin, dan heb je een verhaal. Er kan iets met jou veranderd zijn (je hebt bijvoorbeeld een nieuw inzicht gekregen), maar ook de lezer kan een nieuw inzicht hebben gekregen.

Een andere manier om verhalen toe te passen in een blog is het vertellen van het verhaal van een gebruiker, klant of iemand anders die jij helpt. Dat verhaal vertelt over het probleem waar hij tegenaan liep, waar hij mee worstelde, en hoe hij tot een oplossing is gekomen.

Ben je een uitvinder van iets nieuws, probeer je een bedrijf op te zetten of ben je op een andere manier een activiteit aan het ontplooien? Vertel dan hoe jouw eigen worsteling tot inzichten heeft geleid die jouw leven veranderd hebben en waarmee jij nu anderen helpt.

>> Wil je weten hoe je in een tekst de kracht van verhalen toepast? Download via deze link de lijst met 43 supertips voor verhalend schrijven.

 

Hoe schrijf je een persoonlijk verhaal?

Gebruik daarvoor deze tips:

 

vragen over storytelling

Wanneer werk je met storytelling en wanneer niet?

Storytelling is geschikt voor alle situaties waarbij je mensen mee wilt nemen of betrekken bij jouw boodschap. Het sluit namelijk aan op de manier waarop ons brein georganiseerd is: dat verwerkt informatie het beste in de vorm van een verhaal, met een begin, ontwikkeling en einde.

Ook diverse andere werkzame elementen uit verhalen helpen daarbij, namelijk het gebruik van emoties en concrete situaties (als we het voor ons zien, komt het ook meer binnen in het brein).

Daarnaast is het ook goed om naar je publiek te kijken. Veel beslissers in organisaties hebben behoefte aan rationele onderbouwing: wetenschappelijk onderzoek, cijfers, meetgegevens. Die feiten en cijfers kunnen uitstekend samengaan met storytelling. Je vertelt dan een verhaal, en daarbinnen geef je dan ook wetenschappelijke onderbouwing en cijfers.

Wat is er nodig voor een goed verhaal?

Goede verhalen maken een emotionele connectie met het publiek en zetten aan tot interactie. Want het zijn de emoties die ons raken, ons gedrag beïnvloeden en ons in beweging zetten. Het brein onthoudt verhalende informatie beter dan zakelijke informatie.

Enkele andere kenmerken zijn:

  • Het is puur en authentiek, gebaseerd op de ware identiteit of cultuur van een organisatie.
  • Het heeft een duidelijke structuur (begin, midden en eind).
  • Het verhaal draait om een hoofdpersoon: een persoon met wie we ons kunnen identificeren.
  • Het koppelt ratio aan emoties en zorgt daarmee voor een binding met het publiek.
  • Het zet aan tot interactie en delen (op social media).

>> Download hier de checklist voor het schrijven van verhalen.

Hoe ‘werken’ verhalen in ons brein?

Als je dat aan een neurowetenschapper vraagt, krijg je een eenvoudig antwoord: verhalen maken chemische stoffen in je los. Hoe beter een verhaal aanslaat, hoe beter de toediening van die stofjes geregeld is. Je kunt stemming en emoties zien als een thermostaat: je kunt zelf aan de knoppen draaien.

Verhalen zijn variaties op bekende patronen. Niet alleen herkennen we in ieder verhaal het begin, het midden, de wending en het slot, maar ook de oerverhalen over het overwinnen van moeilijkheden.

Verhalen leveren sociale bewijskracht. Verhalen laten zien wat niet mag en ook hoe het wel moet. Dankzij onze spiegelneuronen wekt dit ook positieve gevoelens bij de kijker of lezer op. Onze spiegelneuronen reageren automatisch op wat we zien. In ons brein voeren we de handeling zelf ook al uit.

Verhalen gaan bovendien over mensen. En daarin zijn onze hersenen enorm in geïnteresseerd. Verlangen naar sociaal contact zit evolutionair ingebakken. Samenwerken met anderen was voor de oermens immers van levensbelang.

Welke rol speelt dopamine bij verhalen?

Het brein beloont ons met dopamine als we patronen herkennen en voltooien. Het brein herkent de vertrouwde structuur en dopamine geeft een kick als we dat doel hebben bereikt. En als het verhaal niet volgens de verwachte patronen loopt, zorgt de dopaminebeloning ervoor dat we de losse elementen toch met elkaar in verband brengen. Dankzij dit stofje leren we graag iets nieuws en voelen dat als beloning.

Hoe raken verhalen onze emoties?

Het emotiecentrum in de hersenen is de amygdala. Dit centrum legt verbanden tussen informatie die van verschillende zintuigen komt en koppelt deze aan emoties. Daarnaast speelt het een belangrijke rol bij de verwerking van prikkels en directe emoties van buiten. Op het moment dat er een verhaal met emoties verteld wordt, reageert de amygdala direct.

Op het moment dat je met verhalen gaat werken, gaan ook je sympathiehormonen werken. Dit heeft een direct effect op de beleving en de manier waarop mensen naar jou kijken en of ze je waarderen, geloven en bereid zijn naar je te luisteren. Dit bereik je niet met feiten en cijfers, maar met verhalen.

Ook de insula, een gebied in de hersenen dat met emotie te maken heeft, licht op bij een hersenscan als we een verhaal horen. Verhalen activeren onze motorische schors die onze bewegingen coördineren.

Er is ook sprake van synchronisatie tussen de hersenen van de spreker en de luisteraar. Door een verhaal te vertellen kan de spreker ideeën gedachten gevoelens overdragen op het brein van degenen die naar het verhaal luisteren. Als we een verhaal horen beleven we het dus ook echt in onze hersenen. Daarom kunnen we helemaal opgaan in een film, angstig worden, onpasselijk of in vervoering raken.

Waarom is een plot belangrijk?

Verhalen prikkelen onze nieuwsgierigheid. Bij nieuwsgierig gedrag worden we beloond met dopamine, waardoor we een geluksgevoel ervaren. Deze dopamine heeft bovendien een positief effect op je leervermogen en motivatie. Niet voor niets dienen verhalen om leerervaringen door te geven.

De nieuwsgierigheid daagt ons bovendien uit om deel te nemen aan het verhaal. Wie meedoet is meer betrokken en zal dus minder snel afhaken. We worden bijvoorbeeld nieuwsgierig naar het verdere verloop of de uitslag of zijn benieuwd naar wat we er zelf mee kunnen doen.

Hoe herken je een goed verhaal?

Er zijn talrijke goede voorbeelden te vinden van storytelling: bij organisaties, in marketingcampagnes, bij theatergezelschappen, etc.

De beste verhalen zijn verhalen waarin niet jij of je organisatie de heldenrol vervullen, maar juist de klant, gebruiker of afnemer. Je publiek dus. De klant maakt een ontwikkeling door en hoe gaat de organisatie hem daarbij helpen, welke toegevoegde waarde?

Opscheppen over hoe goed de organisatie is, is niet geloofwaardig. Het is veel overtuigender als een organisatie zich kan inleven in de problemen of dilemma’s van de klant en laat zien hoe ze ze kunnen helpen. Je boekt meer succes als je je klant of gebruiker de held maakt en de organisatie zich als mentor of helper opstelt. Dat is ook een stuk sympathieker.

Hoe werken archetypen in storytelling?

Psycho-analyticus Carl Jung bestudeerde sprookjes, mythen en volksverhalen uit de hele wereld en concludeerde dat er veel overeenstemmingen zijn in de rolbezetting van verhalen: oude wijzen, narren, rebellen, heersers en nog een aantal typerende rollen. Op basis daarvan kwam hij tot 12 archetypen. Het zijn oerkarakters met een universeel karakter, die allemaal een eigen drijfveer hebben. Ze streven bijvoorbeeld naar vrijheid, beheersing, liefde of ontdekkingen.

Behalve een uitdaging hebben ze ook hun eigen valkuilen en dilemma’s. Die worsteling maakt dat wij ons in hun verhaal herkennen. In ons eigen leven zitten immers ook volop dilemma’s.

Door de archetypen in de verhalen te herkennen, krijgt het verhaal gemakkelijker zijn vorm. Deze archetypen zijn overal om ons heen, zodat dit filmpje laat zien:

Bron: Danskgirl7, Jungian archetypes in pop culture

Kunnen verhalen mensen stimuleren tot ander gedrag?

Verhalen hebben het vermogen om ons helemaal mee te slepen. We kunnen erdoor in vervoering raken, aan het denken gezet worden of in een andere emotionele toestand raken. Maar ze zetten ons niet één-op-één aan tot ander gedrag. Daar is heel wat meer voor nodig.

Uit de sociale psychologie weten we bijvoorbeeld dat je opvattingen van mensen kunt oprekken, maar niet in het tegendeel kunt ombuigen. Je kunt bijvoorbeeld een fervente vleeseter met verhalen verleiden om wat minder vlees te eten of vaker voor biologisch vlees te kiezen. Met verhalen maak je er echter geen veganist van.

We worden niet ineens betere mensen door verhalen. En het tegenovergestelde is ook waar: verhalen zetten ons evenmin één op één aan tot slecht gedrag. Gelukkig maar.

Hoe raak je je publiek met storytelling?

Je belangrijkste doel van jou als verteller is om de verbinding met je publiek tot stand brengen. Alleen als je mensen raakt, gebeurt er iets en kun je verdere beweging tot stand brengen. Het is net als met een popsong: de zanger verwoordt wat de toehoorders denken en voelen.

Die verbinding breng je tot stand als je verhaal gaat over de manier waarop we omgaan met veranderingen, of die nu in de privésfeer zijn of in het werk. We voeren voortdurend strijd om ons aan te passen aan veranderingen, die vaak gepaard gaan met angst, onzekerheid, opwinding of andere emoties

Als verteller bied je hulp en houvast. Dat doe je met verhalen over veranderingen bij andere mensen en hoe die anderen daarmee omgaan. Of met een verhaal hoe je zelf een belangrijke verandering hebt doorgemaakt.

Hoe vind je geschikte verhalen?

Bedenk wat de veranderingen zijn waar je publiek mee te kampen heeft. Wat willen je mensen bereiken? Waar liggen ze van wakker? Welke belangrijke keuze moeten ze maken? Welke obstakels komen ze tegen?

Kies aan de hand van deze vragen de verhalen die aansluiten bij de behoeften van je publiek: verhalen die als bruggenbouwers kunnen dienen tussen het publiek en de doelen waarvoor storytelling ingezet wordt.

Daarvoor ga je op zoek naar verhalen in de organisatie. Het kan ook een persoonlijk verhaal zijn: een eigen keuze die je ooit gemaakt hebt en de weg die je hebt afgelegd om je doel te bereiken. Dat verhaal dient helemaal relevant te zijn en de emoties te bevatten waar je publiek op aanhaakt.

De sleutel om goede verhalen te vinden is luisteren. Ga op zoek naar oorspronkelijke en mooie verhalen die een bepaalde werkwijze illustreren, de noodzaak van een verandering in beeld brengen of het verhaal van een eindgebruiker voor het voetlicht brengen.

Hoe kun je als professional of ondernemer je eigen verhaal inzetten?

Een waardevolle manier is om je eigen back story op te diepen en te vertellen.

In fictieverhalen onthut de back story de voorgeschiedenis van de hoofdpersoon met alle wensen, drijfveren en angsten die hem beïnvloeden bij zijn huidige leven. Het verklaart hoe Superman of andere superhelden in games, strips of spektakelfilms aan hun bovenaardse krachten komen.

Het maakt duidelijk waar zij hun ongelooflijke doorzettingsvermogen aan te danken hebben, maar ook waar de zwakke plek van Achilles zit. En dat is vaak cruciale informatie om het verhaal echt te snappen.

Om jou als bevlogen professional beter te begrijpen – en te weten waar je voor vecht of waar je idealen vandaan komen – is het handig om eveneens je eigen back story te vertellen. Meestal in losse delen, soms helemaal. Dat draait altijd om de vraag: waarom doe je wat je doet en niet anders? Wat onderscheidt jou van de rest? Wat maakt jou bijzonder?

>> Hoe je dat precies doet lees je hier.

Wat is transmediale storytelling?

Bij transmediale storytelling ontvouwt de verhaallijn zich via verschillende mediakanalen, zoals film, televisie, billboards, sociale media, en ga zo maar door. Alle kanalen hebben allemaal hun eigen publiek en bijbehorende eisen.

De hoofdverhaallijn wordt verteld via diverse onderliggende verhaallijnen en personages via diverse kanalen. Elke verhaallijn heeft zijn eigen dynamiek en kan eindeloos uitgebreid worden. Volgers worden vaak uitgenodigd tot deelname en kunnen hun eigen verhaallijnen toevoegen.

Wat is visual storytelling?

Visual storytelling is het vertellen van een verhaal met beelden: foto’s, video’s, infographics of ander beeldmateriaal. Het grote voordeel van beeld is dat het direct door de hersenen wordt verwerkt en veel beter onthouden wordt dan teksten. Beeld geeft een directe beleving en maakt het gemakkelijker om je te identificeren, zeker als het om iets emotioneels gaat.

Beeld wordt ook ervaren als echter en authentieker, ook al zijn er bij beelden talrijke manieren mogelijk om te manipuleren.

Beelden zijn echter lang niet altijd eenduidig. Er bestaan bijvoorbeeld grote verschillen hoe verschillende culturen eenzelfde beeld interpreteren. Vaak werkt een combinatie van tekst en beeld het beste.

Wat zijn goede boeken over storytelling?

De laatste jaren zijn erg veel goede boeken verschenen over storytelling. Ik licht hier enkele boeken uit die geschikt zijn voor het werken met storytelling in organisaties.

  • Storytelling voor Dummies
    Storytelling voor Dummies is een breed opgezet boek over storytelling, dat tegelijkertijd verrassend veel diepte biedt. Karen Dietz en Lori Silverman delen in dit boek een ongelooflijke hoeveelheid praktische tips en heldere voorbeelden. Zeer geschikt om te lezen als inleiding op het vakgebied van storytelling, maar ook voor professionals die storytelling in de vingers hebben. De auteurs laten overtuigend zien dat storytelling heel wat meer is dan een corporate story.
    BBNC Uitgevers (2015)
  • Storytelling in 12 stappen
    Storytellingexpert Mieke Bouma doet met interessante voorbeelden uit de filmwereld uit de doeken hoe je storytelling toepast in allerlei soorten verhalen. Storytelling heeft in dit boek alles te maken met het afleggen van een (persoonlijke) ontdekkingsreis (gebaseerd op de 12 stappen van the hero’s journey van Joseph Campbell) en persoonlijke ontwikkeling. Dit boek brengt in kort bestek een grote rijkdom aan kennis, verhalen en inzichten bij elkaar.
    Augustus (2010)
  • No Story No Glory
    Theo Hendriks schreef dit werk No Story No Glory in de eerste plaats voor leiders, maar dit boek is een aanrader voor iedereen die een boodschap te vertellen heeft. Mijn persoonlijke bevindingen over dit boek lees je hier: No Story No Glory en alles wat daar tussen zit.
    AW Bruna (2012)
  • Storypower
    In dit handboek Storypower deelt Annet Scheringa een schat aan tips, praktijkervaringen en methodes over de inzet van verhalen bij veranderingen in organisaties. Speciaal bedoeld voor managers en communicatieprofessionals, die storytelling willen inzetten als succesfactor in organisaties. Lees hier mijn boekbespreking van Storypower.
    Adformatie Groep (2013)
  • De kracht van storytelling
    De ondertitel ‘waarom sommige verhalen aanslaan en andere niet’ geeft precies aan waar dit boek van Carmine Gallo over gaat. Carmine Gallo (bekend van zijn eerdere boek Spreek als TED) ontleedt de magische ingrediënten, die verhalen onweerstaanbaar en overtuigend maken. Voor mensen die iets aan de man willen brengen, een zaal willen boeien of een team willen motiveren.
    Business Contact (2016)

Is storytelling een hype die weer overwaait?

De interesse in storytelling heeft de laatste jaren een enorme vlucht genomen. Een gevolg van al die aandacht voor storytelling is dat ook de tegenreactie voelbaar is. Wat valt echt onder storytelling en wie lift er mee op een populaire beweging, maar heeft eigenlijk niets te bieden? Wat zijn ‘de nieuwe kleren van de keizer’ en waar heeft storytelling echte toegevoegde waarde?

Aan de ene kant is de toepassing van verhalen iets eenvoudigs en menselijks, dat we al van nature doen. En tegelijkertijd is storytelling in organisaties ook bijzonder complex, omdat er uiteenlopende competenties bij komen kijken. Dat vraagt om professionalisering en afbakening. Er is dan ook een grote behoefte aan meer wetenschappelijk onderzoek om de toegevoegde waarde van storytelling te onderbouwen.

Sinds het begrip storytelling net na de eeuwwisseling zijn intrede deed in Nederland, is het woord echter niet meer weg te denken bij verandertrajecten en communicatie-activiteiten in organisaties.

Wat zijn de trends op het gebied van storytelling?

Storytelling als werkveld groeit onstuimig, zo laten de trends op het gebied van storytelling zien. Storytelling mengt zich met andere disciplines en absorbeert nieuwe werkvelden. Dankzij slimme technologische hoogstandjes kan het publiek steeds vaker interactief de verhaallijn naar zijn hand zetten. Nieuwe vormen buitelen over elkaar heen: e-documentaires, crossmediale voorstellingen, coachingstrajecten met storytelling en nog veel meer.

Storytelling in en rondom organisaties gaat vaak samen met veranderkunde. Ook campaigning (actievoeren) vermengt zich met storytelling, zoals het aandeelhoudersactivisme van Follow this.

Dat betekent ook dat er uiteenlopende kennis nodig is: informatiedesign, contentmarketing, verandermanagement, ict: alle disciplines doen mee. Storytellers moeten van vele markten thuis zijn, in multidisciplinaire teams kunnen werken, communicatiestrategieën uitzetten of anderen kunnen aansturen.

Ook de groei van storytelling als marketingtool zet gestaag door. Het woord is nog steeds zo populair dat vrijwel iedere producent graag zijn product met storytelling op de markt brengt. Zo nodig voegen marketeers verhalen toe om de belevingswaarde te vergroten. Een aantrekkelijk verhaal is (samen met design) vaak de beslissende factor voor succes.

Is storytelling moeilijk om zelf te doen?

Storytelling – de toepassing van verhalen in brede zin van het woord – is vooral een kwestie van doen, niet van ingewikkelde werkwijzen. Het begint met het eenvoudige inzicht dat overal mogelijkheden zijn om verhalen te verzamelen, te gebruiken en toe te passen.

>> Lees hier hoe je een begin maakt met storytelling in organisaties.

Sta open voor verhalen die er overal om je heen al zijn. Vang ze op en zet ze in.

 

 

 

Over Sigrid

Verhalenmaker | Creatieve Gids | Praktisch idealist | Auteur | Trendonderzoeker | Beeldmaker | Conceptontwikkelaar | Journalist |  Neerlandica

Sigrid werkte twintig jaar als journalist en bladenmaker voordat ze in 2009 haar eigen bedrijf startte. Ze helpt maatschappelijke instellingen en publieke organisaties aan verhalen die mensen in beweging brengen.

Inmiddels geeft zij haar kennis en ervaring ook door aan ervaren professionals via haar online programma’s en boeken, zoals Lenig Denken en Toverballen voor het Brein.

Zij werkt intensief één op één met bevlogen professionals en inspireert hen bij het ontwikkelen van creatieve plannen en storytelling. Daarmee helpt ze hen om de beste versie van zichzelf te worden en hun verhaal te laten sprankelen

Meer ontdekken over verhalen en creatief denken? Laat je hier inspireren!

 

Print Friendly, PDF & Email

Je vindt dit misschien ook leuk