Het verhaal met slechts één woord

De impact van een persoonlijk verhaal

Ieder half uur overlijdt in Nederland een persoon aan de gevolgen van tabaksgebruik, zegt strafrechtadvocaat Bénédicte Ficq, die de tabaksproducenten aanklaagt voor (poging tot) moord dan wel doodslag en zware mishandeling. De jongeren die beginnen met roken voelen zich echter niet afgeschrikt door statistieken: liever een korter leven met meer lol. Zou mijn persoonlijke verhaal meer impact hebben?


In de jaren zeventig groeide ik op in een vanzelfsprekende blauwe walm, die overal doordrong.

Op verjaardagsfeestjes stonden voor alle gasten uitnodigende glaasjes sigaretten op tafel. Of er kinderen in de buurt waren die de tabaksrook inademden? Niemand die daarop lette. Ik vermoed dat mijn moeder ook gewoon doorrookte toen ze zwanger was.

In de laatste klas van de basisschool kregen we een lesbrief over roken en de schadelijke gevolgen daarvan. De afbeelding op de voorzijde zie ik nog precies voor me: een aangeklede aap met een sigaret in de mond en daarbij de vraag: ben jij een na-aper?

Die boodschap sloeg een krater in mijn belevingswereld. Voor het eerst hoorde ik dat roken kanker veroorzaakte. Toen ik mijn moeder ontsteld deze boodschap overbracht, bleek ze het gewoon te weten. Dat was misschien nog wel schokkender.

Pogingen om te stoppen

In de jaren daarna deed mijn moeder diverse tevergeefse pogingen om te stoppen. Haar verslaving werd een pijnlijk onderwerp bij ons thuis en uiteindelijk voor haar volkomen onbespreekbaar.

Haar langdurige gehoest viel ondertussen niet te verbergen. ’s Nachts hoorde ik door de slaapkamermuur heen hoe mijn moeder urenlang in ademnood verkeerde.

Haar groeiende benauwdheid hield ze voor de buitenwereld zo veel mogelijk verborgen. Maar uiteindelijk moest ze wel. Dat was toen ze geen trappen meer kon lopen, de meeste uitstapjes aan zich voorbij moest laten gaan en haar jonge kleinkinderen niet meer kon optillen.

25 jaar patiënt

Dat was ook ongeveer het moment dat we ontdekten dat ze al 25 jaar patiënt was bij dezelfde longarts. “Na de huisarts is de longarts de medicus die de meest persoonlijke banden opbouwt met zijn patiënten”, zei longarts en anti-tabaksactiviste Wanda de Kanter met de nodige wrangheid eens in een interview in NRC Handelsblad.

Longblaasjes die eenmaal beschadigd zijn, herstellen zich nooit meer. Alleen zuurstofflessen en verzachtende medicijnen bieden enige verlichting, meer hoop is er niet. Uiteindelijk stierf mijn moeder op 68-jarige leeftijd aan de gevolgen van COPD.

Andere werkelijkheid

Ik hoor rokers wel eens zeggen dat ze maar één keer leven en er dan optimaal van willen genieten. Liever het rookgenot en dan maar een paar jaar korter.

Ik heb een andere werkelijkheid gezien. Een patiënt met COPD leeft niet alleen korter, maar is ook tientallen jaren langzaam aan het stikken.

Onze kinderen hebben haar slechts kort meegemaakt. Wel kennen ze dit hele verhaal. Dat heeft een enorme impact gehad: ze verafschuwen roken en alles wat daarmee te maken heeft.

Het verhaal over dit onderwerp bestaat voor hen niet uit een hele reeks dreigende waarschuwingen, maar uit slechts één woord: Omi.

 

Over Sigrid

Verhalenmaker | Creatieve Gids | Praktisch idealist | Auteur | Trendonderzoeker | Beeldmaker | Conceptontwikkelaar | Journalist |  Neerlandica

Sigrid is verhalenmaker en helpt maatschappelijke instellingen en publieke organisaties aan verhalen die mensen in beweging brengen.

Ook werkt ze intensief één op één met bevlogen professionals en inspireert hen bij het ontwikkelen van creatieve plannen en storytelling. Daarmee helpt ze hen om de beste versie van zichzelf te worden en hun verhaal te laten sprankelen.

Ze werkt op dit moment aan een boek over werkgeluk en de betekenis van werk nu we steeds langer blijven werken. Eerder schreef ze het boek Lenig Denken (over creatief denken) en Toverballen voor het Brein (over storytelling in teksten).

Meer ontdekken over verhalen en creatief denken? Laat je hier inspireren!

 

Print Friendly, PDF & Email

Je vindt dit misschien ook leuk

Eén reactie

  • Jenny de Bode februari 26, 2018  

    Dank voor je persoonlijke en indringende verhaal Sigrid
    X Jenny