Creatieve ideeën in tijden van corona

Gratis lesmodule, onderdeel van ‘Excelleren met Ideeën’

 Creatieve ideeën in tijden van corona: daar hebben we nu dringend behoefte aan.

Goede ideeën vinden gaat samen met je eigen overtuigingen. Vaak zitten er echter allerlei belemmerende gedachten in de weg. Hoe ‘tackel’ je die hinderlijke plaaggeesten? En wat zet je er tegenover? Lees er meer over in deze lesmodule.


 

Deze speciale module ‘creatieve ideeën in tijden van corona’ is een onderdeel van het online programma Excelleren met Ideeën. Je leest hier meer over de toepassing van creatief denken in deze lastige periode. Want juist in deze tijden is het belangrijker dan ooit om te focussen op mogelijkheden: wat kan er wel?

 

 


De module ‘creatieve ideeën in tijden van corona’ bestaat uit de volgende onderdelen:

  • De 7 grootste misverstanden over creativiteit
  • Kies andere invalshoeken
  • Zet je zintuigen aan het werk
  • Leg contact met anderen
  • Stel je oordeel uit
  • Bouw voort op ideeën
  • Leg ideeën vast




 

 

De 7 grootste misverstanden over creativiteit

Over creativiteit bestaan veel misverstanden. Het zijn vaak hardnekkige gedachten, die je belemmeren om voluit ideeën te ontwikkelen. En dat geldt ook voor deze periode waarbij er alleen maar beperkingen lijken te zijn.

 

Ik noem er hier enkele:

1. Creativiteit is voor kunstzinnig begaafde personen

Niet waar. Want creativiteit is niet alleen weggelegd voor enkele begaafde individuen. Iedereen die de tijd neemt om dingen op een betere manier te doen of bereid is verschillende alternatieven te onderzoeken is creatief. En aangezien we in ‘tijden van corona’ allemaal nieuwe oplossingen moeten bedenken – omdat dingen anders lopen dan gedacht –  spreken we allemaal onze creatieve vermogens aan.

NIEUWE GEDACHTE: Ik beschouw mezelf altijd als een creatief persoon. Ik denk dat alles mogelijk is.


2. Alles is al een keer gedaan

Ja, er is al veel uitgeprobeerd en bedacht. Toch kan alles ook altijd beter.

  • We hebben beter onderwijs nodig.
  • We kunnen betere manieren gebruiken om de gezondheid te verbeteren.
  • Ook hebben we behoefte aan nieuwe manieren om met elkaar contact te houden en eenzaamheid te bestrijden.

We hebben voor grote en kleine dingen nog steeds veel behoefte aan nieuwe oplossingen. Dat zal wel altijd zo blijven.

Natuurlijk heeft iemand al eerder iets uitgeprobeerd of gedaan. Maar niet door jou. En niet met jouw betrokkenheid en jouw eigen invalshoek. Geef jezelf toestemming om te proberen.

NIEUWE GEDACHTE: We hebben nooit te veel ideeën.


3. Om innovatief te zijn moet je heel slim zijn

Iedereen met een normale intelligentie kan creatief worden. Sterker nog, we zijn allemaal als creatieve mensen geboren, namelijk met de wil om oplossingen te bedenken en vindingrijk te zijn. Creatief gedrag heeft uiteindelijk vooral met inzet en gedrevenheid te maken.

BEDENK: Een nieuwsgierige houding is belangrijker dan briljante gedachten.


4. Tijdsdruk prikkelt de creativiteit

Soms wel. Maar over het algemeen zijn mensen juist veel minder creatief als zij tegen de klok vechten. Om een probleem op te lossen, heb je tijd nodig. Tijd om het vraagstuk even terzijde te leggen en het op de achtergrond te laten bubbelen, bijvoorbeeld.

NIEUWE GEDACHTE: Ik vertrouw erop dat de oplossing zich aandient als ik het de tijd geef.


5. Je moet hard nadenken om ideeën te ontwikkelen

Gelukkig is dat een mythe. Veel ideeën hoeven namelijk helemaal niet ontwikkeld of opnieuw bedacht te worden, want ze zijn er al. In overvloed zelfs.

Een andere branche heeft bijvoorbeeld een succesvolle aanpak uitgedokterd, die jij met wat kleine aanpassingen gemakkelijk over kunt nemen. Of je signaleert een trend, die je slim kunt combineren met jouw eigen product of dienst.

NIEUWE GEDACHTE: Als ik mezelf open stel, vind ik de ideeën vanzelf.


6. Creativiteit wil zeggen dat je op commando nieuwe ideeën moet kunnen leveren.

Er zijn über-creatievelingen die op commando het ene idee na het andere spuien. Maar voor veel mensen is dit te veel gevraagd. En dat hoeft ook helemaal niet. Als je weet waardoor je getriggerd wordt (beelden, andere mensen, boeken, etc. of een combinatie daarvan) lukt het zeker om een groot aantal ideeën te verzinnen.

Daarnaast heeft het ontwikkelen van ideeën simpelweg tijd nodig. Neem die tijd dus ook gewoon. Dat mag!

NIEUWE GEDACHTE: Ik vertrouw erop dat het idee er wel komt.


7. Je moet zuinig op je ideeën zijn, want anders gaan anderen ermee vandoor.

Er zijn niet te weinig ideeën, er zijn er eerder te veel! Als je denkt in termen van overvloed, zullen ook bij jou die ideeën in grote hoeveelheden ontstaan.

NIEUWE GEDACHTE: Ik zeg tegen mezelf dat ik overloop van ideeën. Neemt iemand anders een idee van mij weg, dan weet ik dat er nog ontelbare andere ideeën zijn. Het delen (of weggeven) van ideeën is daarom geen enkel probleem, want ik heb er genoeg.

Creatieve ideeën in tijden van corona, wat betekent dat voor jou?

In deze corona-crisis zien veel mensen zich genoodzaakt om ineens andere oplossingen te verzinnen. Dat geldt bijvoorbeeld voor ondernemers, die hun hele inkomstenstroom zien wegvallen. Dat leidt tot bijzondere initiatieven: online muziekles, digitale museumrondleidingen per Instagram voor een bescheiden bedrag, tegoedbonnen voor restaurants, en nog veel meer.

Kleine dingen ontstaan uit orde, grote dingen ontstaan uit chaos, schreef de Bulgaarse auteur Lubomir Levtchev. We zijn als mens het meest creatief in onzekere tijden.

Wat je nodig hebt om creatief te denken is de bereidheid je open te stellen en andere werelden te verkennen. Ik noem deze gewoonten de onderdelen van je ‘creatieve mindset’ (handig voor nu, maar natuurlijk ook voor de rest van je leven).

En daar lees je in deze module meer over.

 

 


 

 

 

 

De meeste mensen hebben een of twee basisangsten die vaak de kop opsteken. Voor de een is dat de angst voor verlies van status, de ander is bang voor verlies van geld, liefde of aandacht. Deze angsten zijn diepgeworteld in je brein en sturen je automatische gedrag.

Vaak hinderen deze angsten je bij de uitvoering van je diepere wensen. Bovengenoemde bezwaren zijn vaak afleidingsmanoeuvres, want wat je werkelijk tegenhoudt is vaak terug te leiden naar deze angsten!

Als je in paniek bent, is er geen ruimte voor creativiteit. Sta dus eerst stil en vraag je af wat er bij jou speelt. Keer naar binnen.

Bedenk door welke angsten jij je laat leiden.

Haal je diepere angsten naar boven en maak ze expliciet. Op die manier kun je er bewust over nadenken en actie nemen. Door het te benoemen wordt de angst vaak al kleiner.

    • Ben je bang om niet uniek of bijzonder te zijn of om er niet bij te horen (verlies van status)?
    • Ben je angstig dat je je huidige vrienden je in de steek laten (verlies van liefde)?
    • Ben je bang om je geld kwijt te raken (verlies van veiligheid)?
    • Heb je angst over je gezondheid?

Welke angst herken je? Welke gedachte hoort daarbij? Ga dat na.

Hoe sneller je je angsten herkent, hoe beter je daarmee om leert gaan.Is het voor jou mogelijk om een andere gedachte daarvoor in de plaats te zetten? Wat is die gedachte dan? En zo ja, waar ga je dan de komende tijd op letten?

 

 

 

 

 

 

Hoe maak je je deze mindset eigen?

Maar hoe kom je nou tot die nieuwe ideeën die nodig zijn om tegenvallers op te vangen, anders te kijken naar een crisissituatie of flexibel mee te veren in nieuwe omstandigheden?

Alles begint met een open geest. Nieuwe ervaringen verbreden je horizon en laten je gemakkelijker verbindingen leggen met bestaande ervaringen. Onderzoek daarom alles wat op je pad komt – en daarbuiten.

Hier volgen 6 goede creatieve gewoonten, die je daarbij zullen helpen.

1. Kies andere invalshoeken

Wat we vaak zien of horen in onze directe omgeving, wordt stap voor stap vertrouwd voor ons. En vertrouwde dingen vinden we aangenaam. Daar willen we dan weer meer van.

We merken ondertussen niet meer op dat we slechts één perspectief op een veelzijdige werkelijkheid hebben. En daardoor missen we ook veel.

Een ander perspectief helpt je om nieuwe oplossingen te vinden. Onderzoek je vraagstuk dus vanuit andere invalshoeken.

VOORBEELD

Het team van Magazine on the Spot heeft veel ervaring in het maken van digitale magazines van congressen en evenementen. Live contact is vanwege het coronavirus echter niet mogelijk. De makers van Magazine on the Spot hadden ineens een volkomen lege agenda en zaten met de handen in het haar.

Door een ander perspectief te kiezen, zagen de makers nieuwe mogelijkheden. Want al zijn er geen congressen en events, er is nog steeds heel veel behoefte aan communicatie. Misschien juist wel meer.

Ze bedachten daarom een nieuwe oplossing om de inhoud van het (afgelaste) congres of evenement toch te delen met de deelnemers: Magazine on the Screen. Door workshopleiders telefonisch te interviewen, webinars te organiseren, online meetings bij te wonen en sprekers op te roepen hun verhaal via film te delen, delen ze de inhoud van congressen met de buitenwereld.

De deelnemers van de bijeenkomst ontvangen net als voorheen een online magazine in hun digitale brievenbus. Dit magazine bevat de belangrijkste uitkomsten van de bijeenkomst, maar ook verdieping en achtergronden.

Bron: Magazine on the Screen

TIP

Om tot nieuwe ideeën te komen moet je je losmaken van je vertrouwde omgeving. Bekijk daarom je omgeving voortdurend met verwondering. Probeer de dingen te zien zoals ze zijn en niet zoals je denkt dat ze zijn en kies regelmatig andere perspectieven. Pas deze invalshoeken toe op je eigen onderzoeksvragen.

 

Zo deed Leonardo het:
Een prachtig voorbeeld voor iedereen die creatiever wil worden is Leonardo da Vinci. Hij was zeer bedreven in het vinden van andere en ook ongebruikelijke invalshoeken. De eerste gedachte over een onderwerp ligt vaak voor de hand, wist hij. Daarom ontwikkelde hij de gewoonte om elk vraagstuk vanuit ongebruikelijke en extreme invalshoeken te bekijken.

Zo bekeek hij zijn onderwerp voor zijn schilderwerken steevast vanuit tenminste drie verschillende gezichtshoeken. Wat vindt mijn opdrachtgever een goed schilderij? Wat vindt degene die afgebeeld wordt ‘goed’? Wat vindt een willekeurige voorbijganger er goed aan? Dat leverde hem een veel rijker idee op over de uitvoering van zijn opdracht.

 



 

 

 

 

DE INVALSHOEKEN VAN LEONARDO
Neem een vraagstuk waar je op dit moment mee worstelt. Iets huiselijks of iets dat met je werk te maken heeft; dat maakt voor deze opdracht niet uit.

    • Stel dat je dertig jaar ouder bent dan nu. Hoe kijk je dan tegen je vraagstuk aan? Veranderen daardoor je overtuigingen of gedachten?
    • Kijk naar je vraagstuk, terwijl je je verplaatst in je moeder. Wat zou zij ervan vinden?
    • Stel je voor dat je in een Afrikaans land woont. Wat betekent dat voor je vraagstuk?
    • Voor wie heb je betekenis? Wat is jouw ‘achterban’? Wat heb je hen te bieden? Op welke verschillende manieren kun je daaraan vorm geven?
    • Hoe kun je mensen die nu thuis zitten op een andere manier bereiken? Hoe kun je jouw ‘content’ op een andere manier verspreiden?

Geef je ideeën de vrije loop en noteer ze.  Welke gedachten helpen om je vraagstuk nu op te lossen of een andere twist te geven?

 

 


 

 

2. Zet je zintuigen aan het werk

Je lichaam beschikt over fantastische zintuiglijke instrumenten. Ze leveren je gegevens hoe de wereld er uit ziet, welke geluiden er klinken en hoe alles voelt.

Daarmee wijzen ze je de weg in de veranderlijke wereld om je heen. Ze helpen je om verbanden te leggen tussen de verschillende soorten informatie, zodat je die kunt ervaren, interpreteren, begrijpen en veranderen.

Onze zintuiglijke waarnemingen zijn enorm belangrijk, omdat ze direct de meest primitieve delen van onze hersenen aanspreken. Het zijn dan ook uitstekende sensoren om je op andere gedachtesporen te brengen.

Ideeën vinden betekent goed kijken, ruiken, luisteren en voelen. Ga ook hierbij grensverleggend te werk. Zoek doelbewust naar nieuwe geuren, beelden of geluiden, die je in contact brengen met nieuwe denkbeelden en andere werelden.

 


 

 

 

 

OBSERVEER IN JE EIGEN HUIS
Gewoonlijk gebruiken we vooral onze ogen om onze omgeving waar te nemen. Maar er is veel meer als je het over een andere boeg gooit!

Schrijf een stukje (ca 300 woorden) over een dierbaar voorwerp in je eigen huis. Gebruik daarvoor ALLEEN waarnemingen die je met je handen, oren, tong of neus gedaan hebt. Blinddoek jezelf bijvoorbeeld, en ga dat dierbare voorwerp eerst met andere zintuigen verkennen.

Wat levert deze ‘beperking’ jou op?

 


 

3. Zoek contact met anderen

We hebben allemaal onze blinde vlekken. Gebruik daarom de ervaringen van anderen en praat over je ideeën.

Andere mensen kunnen je helpen om andere mogelijkheden te zien waar jij niet aan denkt. Het is vooral zinvol om te praten met mensen die een heel andere blik op de wereld hebben dan jij. Dat helpt je om nog sneller de blinde vlekken op te sporen.

 

VOORBEELD

Freek (80) zorgde dag en nacht voor zijn ernstig zieke vrouw. Dat viel hem ongelooflijk zwaar. ‘Waarom breng je haar niet naar een hospice’, zei iemand tegen hem. Freek aarzelde. Hij had zijn vrouw beloofd dat hij haar nooit zou verlaten. Die belofte was heilig voor hem.

Maar er kwam een moment dat hij de zorg voor zijn stervende vrouw niet langer volhield. Hij besloot toch maar een praatje te maken bij het hospice. Tot zijn verbazing werd hij met open armen ontvangen. Er bleek van alles mogelijk, veel meer dan hij had gedacht. Hij kon zelfs blijven slapen als hij dat graag wilde. Tenminste… als hij zijn eigen bed zou meebrengen.

Dat deed hij. Toen zijn vrouw per ambulance naar het hospice werd overgebracht, reed er een andere personenauto achteraan. Op het dak van deze auto was zijn bed bevestigd.

In het hospice voelde hij zich overweldigd door de aandacht waarmee zijn vrouw omringd werd. De vrijwilligers verzorgden haar dag en nacht en hadden ook veel aandacht voor hemzelf. Dat waren mensen die hij zelf helemaal niet kende. Dat zij dit toch voor hem en zijn vrouw wilden doen, dat raakte hem enorm.

Ze beleefden enkele mooie dagen in het hospice, waarbij ze goed afscheid konden nemen. Toen stierf ze.

In zijn woonkamer staat nu de urn met de as van zijn overleden vrouw op een prominente plek. Freek zet er iedere dag een kaarsje bij. Hij heeft immers beloofd haar nooit te verlaten.

 

 




 

 

 

NETWERKEN MET INSPIRATIE
Ga je anderen (online) ontmoeten? Bereid je dan op de volgende manier voor:

    • Wie ga ik hier ontmoeten die mij kan helpen met mijn plan?
    • Met wie heb ik nog nooit gepraat, maar vind ik wel interessant?
    • Wie worstelt met problemen waar ik (of mijn organisatie) ook mee worstelt? Welke oplossing heeft mijn gesprekspartner daarvoor gevonden?

Ga met deze mensen praten en stel je open voor hun verhalen en ideeën. Noteer na afloop je bevindingen. Wat kun jij daar zelf mee?


 

Daarnaast is er nog een belangrijke reden waarom praten belangrijk is. Ideeën die alleen nog maar in je hoofd zitten bestaan meestal uit een paar losse gedachten en vage beelden. Door deze flarden onder woorden te brengen, wordt het idee een stuk concreter.
Al pratend krijgt een idee vorm en inhoud. Dat is de kracht van taal.

 

 

4. Stel je oordeel uit

Nieuwe ideeën passen per definitie niet in bestaande denkpatronen. Het vraagt tijd om ideeën een plek te laten verwerven in onze hersenen.

Beoordeel daarom de ideeën niet te snel. Verzin eerst zoveel mogelijk ideeën: hoe meer hoe beter. Je weet nooit wanneer je op een geweldig idee stuit; soms duurt het een poosje voordat je echt verder komt.

Hieronder volgt een opdracht om een persoonlijke brainstorm te houden. Want brainstormen met jezelf, dat is uiterst effectief!

 


 

 

 

 


SOLO BRAINSTORM

    • Verzin zoveel mogelijk ideeën over een onderwerp dat jou nu bezighoudt.
    • Bijvoorbeeld: hoe kun je een positieve bijdrage leveren in deze ‘tijden van corona’?
    • Schrijf ieder idee op een geeltje. Het kunnen ideeën zijn die je zelf kunt uitvoeren, maar dat hoeft niet. Denk zo breed mogelijk!
    • Ga zo lang mogelijk door totdat je niets meer weet. Alle ideeën zijn goed. Juist de ideeën die je raar en onmogelijk vindt, brengen je verder op weg naar vernieuwing. Dan beginnen je hersenen namelijk pas lekker warm te draaien. Bouw daar dus op voort!
    • Als je een heleboel ideeën hebt, bekijk je wat je samen kunt voegen. Kies het beste uit en ga daarmee verder. Kun je hier nog iets aan veranderen? Of kun je hier nog iets aan toevoegen?
    • Kijk daarna of het praktisch uitvoerbaar is. Wat is daar dan voor nodig?
    • Blik tot slot even terug op dit proces. Wat levert deze persoonlijke brainstorm op?

 

5. Bouw voort op ideeën

We hebben de neiging op te houden met het bedenken van ideeën zodra er eenmaal een oplossing gevonden is. Daarbij hebben we onze bestaande gedachtensporen gevolgd. Van een werkelijke vernieuwing is meestal geen sprake.

Daarom moet je langer doorgaan: pas als het moeilijk wordt, heb je de kans dat je echt iets te pakken hebt.

 

VOORBEELD

Galeriehouder Maarten de Boer was een groot bewonderaar van het werk van dichter/kunstenaar Leo Vroman. Zijn grote droom was om in zijn Amsterdamse galerie tekeningen van Leo Vroman te exposeren. Deze tekeningen waren echter nogal kwetsbaar. Het Letterkundig Museum wilde de tekeningen wel uitlenen, maar eiste dat de tekeningen niet aan het daglicht blootgesteld werden.

Een probleem. Want daarvoor moest De Boer speciale museale verlichting aanschaffen. Deze investering zou hem 30.000 euro kosten.

Dat was veel te duur voor De Boer. Hij zat er enorm mee in zijn maag, maar zag geen oplossing. De expositie zou niet doorgaan.

Totdat hij ineens een foto van een mijnwerker zag, die op zijn helm een lamp droeg. Dat bracht hem op een idee.

De Boer liet een speciale hoofdband ontwikkelen met led-lampjes, die bezoekers konden dragen bij de rondwandeling in de verduisterde galerie. Expositie geslaagd.

 

Wees niet te snel tevreden en borduur voort op je eerste invallen, de inbreng van anderen en wat je onderweg tegenkomt. Als je er oog voor hebt, zie je ineens veel meer. Dingen die je heel goed kunt gebruiken!

Wat succesvolle ideeën onderscheidt van gewone ideeën is dat de bedenkers er veel tijd en doorzettingsvermogen in gestoken hebben.

 

6. Noteer je ideeën

Ideeën komen in stukjes en beetjes. Ze moeten in de loop van de tijd in elkaar gezet worden. Je weet bovendien niet welk stukje later belangrijk kan worden. Als je het niet opschrijft, vergeet je het. Maak dus notities wanneer ze vers zijn, anders vervagen ze snel. Doe het niet af en toe, maar continu: daarom heet het een gewoonte.

 

TIPS

Noteer alles waarvan je het gevoel hebt dat het belangrijk is. Thomas Edison schreef ideeën over de meest uiteenlopende projecten schreef hij dwars door elkaar op, met allemaal losse associaties erbij. Vervolgens kon het jaren duren voordat hij een notitie ergens toepaste.

1. Kies je eigen vorm

In je notitieboek bepaal je zelf je eigen regels. Let niet op lijntjes van je boek. Leg je notitieboek dwars als dat zo uitkomt of ondersteboven. Schrijf in de marge of op de rug. Schrijf in een spiraalvorm. Teken een vorm en vul hem met woorden. Gebruik diverse kleurtjes om te schrijven en te tekenen.

2. Voeg toe

De combinatie van beeld en tekst geeft je notitieboek een enorme toegevoegde waarde. Afbeeldingen brengen je namelijk op andere ideeën, die je vervolgens weer bij je aantekeningen schrijft.
Voeg daarom bijpassende illustraties, kaartjes of lijstjes toe aan geschreven teksten. Maak tekeningen bij je ingevingen. Vul eerdere notities voortdurend aan met nieuwe beelden en teksten en maak zo van je notitieboek een lopend project.

3. Trek de lijnen

Blader regelmatig je notitieboek door en bekijk wat jou opvalt. Wat zijn je belangrijkste ideeën? Waar loop je het meest warm voor? Geef jezelf ruimte om verbanden te leggen tussen deze elementen. Markeer welke ideeën je gebruikt of verwerkt hebt en bouw daar later weer op voort.

Op deze manier leg je interessante verbindingen. Je ontdekt wat je beste ideeën zijn en waar het voor jou om draait. Zo wordt het voor jou ook mogelijk om nieuwe ontwikkelingen snel te zien en trends te spotten die voor jou van belang zijn. Een goede stap om hiermee je werk een impuls te geven.

 




 

 

 

LEG JE SCHATTEN VAST
Leg je ideeën, invallen, gedachten, nieuwe ervaringen en observaties vast die je in deze module verzameld hebt. Kies de manier die het beste bij jou of je project past.

    • Neem een notitieboek in gebruik waar je dagelijks notities maakt.
    • Creëer een verzamelplek voor je project: een doos, een ‘map’ op je computer, etc.
    • Richt het computerprogramma Evernote in en berg notities op in je smartphone en/of computer.
    • Stuur e-mails aan jezelf met notities.
    • Verzamel beeldmateriaal op Pinterest.

 

 

 


 

 

 

Creatieve ideeën in tijden van corona

Ga deze week aan de slag met deze creatieve gewoonten en gedachten. Gebruik daarbij dit overzicht van creatieve gewoonten als geheugensteun.

Hier vind je 100+ manieren om ideeën op te doen.

Zing, adem, beweeg, dans, stretch, ontdek, help, lach, huil, speel, wandel, lees, leer, verwonder en geniet van wat er wel is.

Succes!

 

 


creatieve ideeën in tijden van corona

Wat heb je deze week geleerd of gedaan?

Wat zijn je bevindingen van deze week? Neem even de tijd voor een terugblik op je leerpunten uit deze module. Reflectie helpt je enorm om goede resultaten te behalen!

Beschrijf in je eigen woorden wat je hebt geleerd en waar je uitdagingen liggen. Mail dat aan contact@sigridvaniersel.nl Dan geef ik je mijn persoonlijke reactie daarop!

 

Excelleren met Ideeën

Het online programma Excelleren met Ideeën bestaat uit zeven modules over het versterken van je creatieve vermogens. Deze lesmodule ‘creatieve ideeën in tijden van corona’ is een aanpassing van een van de gewone lesmodules.