Het allermoeilijkste onderdeel van storytelling

Er is een verschrikkelijk misverstand rondom het vertellen van verhalen. En dat ga ik vandaag uit de wereld helpen.

Dat misverstand heeft te maken met krassen, kreukels en kraaienpootjes. Of beter gezegd: het gebrek daaraan.

In onze verhalen laten we graag zien dat we alles onder controle hebben.

We tonen gladgestreken beelden waarin niets uit de toon valt.

In onze organisatie is het altijd mooi weer.

We hebben geen last van teruglopende omzetten, minder aanmeldingen of geschrapte budgetten.

En er wordt zeker geen ruzie gemaakt.

Wil jij dat verhaal lezen?

Ik moest daaraan denken bij het bekijken van de fotoportretten van Koos Breukel. Van zijn werk had het Haagse fotomuseum onlangs een prachtige expositie ingericht onder de titel Me We, the Circle of Life.

De foto’s toonden een reeks van bekende en onbekende mensen, aan het begin van hun leven, in hun doodskist en in allerlei tussenliggende momenten. In hun gezichten las je verwachting en hoop, mildheid en berusting. Bijna geen enkele glimlach, wel veel rimpels, littekens en groeven.

Stuk voor stuk waren het indrukwekkende beelden. Ik zag aan de medebezoekers dat zij net als ik geraakt waren.

Wel eigenaardig

We voelen ons enorm aangetrokken tot dit soort beelden. Tegelijkertijd doen we ons best een mooiere versie van onszelf en ons werk te laten zien.

Die spanning fascineert me.

Waarom is het zo moeilijk om beelden te laten zien waarin niet alle oneffenheden en krassen weggepolijst zijn? Of verhalen te schrijven die vertellen wat er echt aan de hand is?

Artikelen die beslist niet gepubliceerd mogen worden…

Als het om schrijfwerk gaat, bemerk ik vaak dezelfde spanning.

Laatst maakte ik een reportage over de oprichting van een nieuw samenwerkingsverband tussen een groot aantal verschillende organisaties. De koppen gingen flink tegen elkaar.

Als het leven zelf: zo gaat dat bij het vormen van een nieuwe club.

De organisaties vonden het geen probleem dat ik dit conflict beschreven had. Maar één zin moest helemaal uit de tekst geschrapt worden: dat de organisaties alweer een jaar bezig waren om dit samenwerkingsverband op poten te zetten.

Die zin kwam te negatief over. Erger nog: dat gaf de indruk dat ze al die tijd niets gedaan hadden.

Wonderlijk vond ik dat. En erg jammer.

Sterker worden door zwak te zijn

Dat incident deed me denken aan het boek De kracht van kwetsbaarheid van Brené Brown. Dat is een ongelooflijk inspirerend boek.

Het verhaal dat we vertellen wordt alleen maar sterker als we laten zien dat we iets niet durven, niet kunnen of iets verzaakt hebben, schrijft ze. Het maakt ons menselijk.

Dat we de moed opbrengen om toch door te gaan, ondanks al onze zwakheden en geploeter, dat is de échte kracht.

Ik denk dat het tonen van kwetsbaarheid het meest cruciale maar ook moeilijkste onderdeel van storytelling is. Mensen willen hun verhaal wel vertellen, maar dan zonder te laten zien dat ze tobben, aarzelen, ruziemaken of op een andere manier voortploeteren.

Maar helaas.

Zonder crisismomenten, terugslag en vertwijfeling gaat het niet

Alleen als we ook de minder mooie kanten laten zien, is het echt en herkenbaar. Dan voelen we ons verbonden. En meer dan wat anders is verbondenheid waar we in wezen naar verlangen.

“Een band ontstaat alleen als we onszelf laten zien. Echt laten zien.”
Brené Brown

Want uiteindelijk willen we niet een pantser van perfectie en controle om ons heen bouwen waar niemand doorheen kan breken. We willen gekend worden om de persoon die we zijn. Dat geeft het gevoel dat we bestaan. Dat jij en ik ertoe doen. Dat geldt ook voor de organisaties waarvoor we actief zijn.

Me & We.

Net als op de foto-expositie met die titel.

Koos Breukel portretteerde de achterzijde van een jonge vrouw wier lichaam voor een groot deel verbrand was. Bij alle geportretteerden stond hun beroep vermeld, bij haar stond revaliderende levensgenieter.

Wat een moed. In haar allergrootste kwetsbaarheid maakte dit portret op mij de meeste indruk.

En jij? Wanneer ben jij echt geraakt?

 

Sprankel!

 

 

 

 

 

 

 

 

Over Sigrid

Verhalenmaker | Creatieve Gids | Praktisch idealist | Auteur | Trendonderzoeker | Conceptontwikkelaar | Journalist |  Neerlandica

Sigrid is verhalenmaker en helpt maatschappelijke instellingen en publieke organisaties aan verhalen die mensen in beweging brengen.

Ook werkt ze intensief één op één met bevlogen professionals en inspireert hen bij het ontwikkelen van creatieve plannen en storytelling. Daarmee helpt ze hen om de beste versie van zichzelf te worden en hun verhaal te laten sprankelen.

Ze schreef het boek Lenig Denken (over creatief denken) en Toverballen voor het Brein (over storytelling in teksten).

Meer ontdekken over verhalen en creatief denken? Laat je hier inspireren!

 

You may also like

9 comments

  • Marjon Bohré september 16, 2013  

    Dag Sigrid,
    Wat leuk om jouw verwijzing en vertaling van Brené Brown naar storytelling te lezen. Helemaal eens! Zoals Brené het zegt: ‘Kwetsbaarheid is de beste indicator voor moed.’
    -Marjon Bohré
    1e Certified Facilitator van Brené Brown in NL

  • Sigrid van Iersel september 16, 2013  

    Dankjewel Marjon voor je reactie!

  • Roeland Schweitzer september 16, 2013  

    mooi Sigrid,

    Alleen een echt verhaal, geloofwaardig, liefdevol, kwetsbaar, ontroerend, helpt mij, troost mij, raakt mij, verbindt mij.. Dat probeer ik mijn deelnemers te leren.
    En mooie site, schreef ik ook al aan Huub Koch.
    Vriendelijke groet

  • Arjan van den Berg september 17, 2013  

    Misschien zit er nog een verschil tussen of je midden in het verhaal (en het gekibbel, de moeilijkheden, de twijfels, onzekerheid, angst, etc.) staat en niet weet of je gaat slagen of dat je kunt vertellen dat je dwars door alles heen hebt overwonnen, iets hebt neergezet.

    Ik bedoel maar: ik zou het liefst ook, als ik eenmaal een baan heb gevonden, vertellen wat voor werk ik doe in plaats van steeds weer te vertellen dat het niet zo opschiet.

    Maar je hebt gelijk: bedrijven vertellen nog steeds mooie verhalen, terwijl de ‘klant’ ook een mens is die met vallen en opstaan vooruit komt/ hoopt te komen. Verhalen van overwonnen obstakels, of beter nog: ‘op dit moment weten we ook niet helemaal hoe we eruit moeten komen, maar…’ lees je niet veel.

    Even dichter bij huis: ik vertel(de) ook altijd liever dat het goed gaat, dat ik lekker bezig ben met dingen. Ik vind het prima om naar ‘moeilijke’ verhalen te luisteren, maar om om mezelf bloot te geven, is lastiger.

    Nu hoef ik dat ook niet bij iedereen te doen en waardeer ik de vrienden bij wie ik mezelf kan zijn en me kwetsbaar op kan stellen des te meer. Dat zijn dan ook vrienden die hetzelfde bij mij doen.

    Wanneer ik echt geraakt word… Als iemand mij in vertrouwen neemt, omdat ik echt overkom – zoals ik ben. Als ik trubbles en (overwonnen) moeilijkheden herken. Als ik mensen ontmoet/ spreek die het soms ook niet weten, maar wel iets van het leven maken, echt iets betekenen voor anderen en ik denk: als je dat nou ook ‘ns in jezelf zou zien…

    Als ik mensen ontmoet in wie ik – uiterlijk en innerlijk – zoveel schoonheid zie, maar soms ook pijn, zie hoe ze strijden en overwinnen, hoe ze het leven mooier willen maken, getuigen van de hoop die in leeft…

    En ja, dat staat eigenlijk in schril contrast met al die verhalen over winst, omzet, ambities, ‘wij willen de beste zijn’… Het is zo zakelijk, zo afstandelijk…

    En eigenlijk vooral ‘werk’ of ‘economie’, staat het ver af van wat je wat mij betreft het echte leven zou kunnen noemen, waarin die kwetsbaarheid zo belangrijk is.

    Als we allemaal die maskers eens af zouden zetten, toe zouden geven dat we zoekende zijn (of waar we het in hebben gevonden), elkaar echt in vertrouwen konden nemen…

    Enfin, dat probeer ik op mijn manier in mijn omgeving/ ‘wereldje’ te doen – en mijn vrienden met mij. De meeste verhalen die je hoort/ leest vertellen inderdaad een, eh, ander verhaal.

    • Sigrid van Iersel september 17, 2013  

      Ha Arjan, wat mooi hoe je je eigen worsteling hiermee beschrijft. En openhartig! Dat je dit durft te delen maakt mij in ieder geval erg blij!

  • Jacqueline van Zwieteren september 17, 2013  

    Weer een mooi, herkenbaar en inspirerend stuk, bedankt!
    Hartelijke groet,
    Jacqueline

  • Annet Visser september 18, 2013  

    Dank je Sigrid, een bron van herkenning en erkenning in alle opzichten.

  • Sigrid van Iersel september 18, 2013  

    Heel graag gedaan, fijn dat het zo herkenbaar is!

  • Sylvia oktober 23, 2013  

    Gisteren zag ik op facebook Brene Brown. Ze had een foto van haarzelf geplaatst met op haar hand geschreven: Ik ben imperfect, ik ben genoeg. Dat geldt ook voor mij: Ik ben imperfect, ik ben genoeg!