Verrassen | Creëer de WAUW-factor
14 mei 2018 
9 min. leestijd

Verrassen | Creëer de WAUW-factor

Om je idee te laten vliegen heb je de WAUW-factor nodig. Daarmee open je het hart en zorg je dat het idee blijft hangen in het geheugen. Hoe creëer je zelf de WAUW-factor voor jouw idee?

Een verrassingseffect, een dieper inzicht, een gevoel van magie...

Het raakt je en je denkt meteen: ...WAUW

Wat die WAUW-factor precies is, is moeilijk te omschrijven. Het is eerder een gevoel, dat je direct ervaart. Een WAUW-moment beleef je in een directe shortcut naar je lichaam. Je brein komt er niet aan te pas.

Je ogen gaan ervan glanzen.
Je beleeft een kippenvelmoment.
Je vertelt het vol enthousiasme door.

Het heeft vaak te maken met de ervaring dat je onderdeel bent van iets groters dan jezelf. 

Als je zelf bezig bent met de uitvoering van een idee, dan is het natuurlijk geweldig als jouw idee deze WAUW-factor heeft. Dan gaat jouw idee immers echt vliegen! 

Roept je idee een speciaal gevoel op? Geeft het je lezer, kijker of luisteraar het gevoel dat hij of zij ‘erbij hoort’? Is het iets verrassends? Gaan mensen ervan kwispelstaarten

Er zijn diverse creatieve hulpmiddelen om je idee de WAUW-factor te geven. Daarmee maak je je idee niet alleen aantrekkelijker, maar ook onvergetelijk. 

Ik heb 15 prachtige manieren en bijbehorende voorbeelden verzameld om bij je volgers, fans of afnemers een WAUW te ontlokken. 

Je leest hier 15 manieren voor de WAUW-factor voor je idee

1. Verander de proporties

Creëer de WAUW-factor door je idee uitzonderlijk groot of juist bijzonder klein te maken. Of verander op een andere manier de proporties, bijvoorbeeld door het zeer intiem te maken, heel rauw of juist enorm eerlijk.

Het Alexander Monro ziekenhuis in Bilthoven doet bijvoorbeeld zijn best om het meest liefdevolle ziekenhuis te zijn voor de behandeling van vrouwen met borstkanker. Dat kenden we nog niet, dus dit verdient zeker een WAUW.

2. Vergroot een detail uit

Vergroot niet je hele idee uit, maar slechts een onderdeel daarvan. Zo presenteren sommige steden hun ruwheid en lelijkheid als een voordeel. Tilburg bijvoorbeeld drijft de spot met zijn verleden als het lelijkste eendje onder de steden.

3. Doe iets wat niemand verwacht

Een piekervaring bestaat vaak uit iets onverwachts. Zoals in dit voorbeeld:

Met 154 kamers is het Charleroi Airport hotel het grootste hotel van Wallonië. Omdat het soms lang duurt om in te checken, bedacht het hotel iets om het wachten te veraangenamen: een vissenkom met een bordje erbij: Rent-a-fish.

Wie zich eenzaam voelt, kan voor 3,50 euro per nacht de vis huren en meenemen naar zijn kamer. Hotelgasten verbaasden zich erover en zetten foto’s op sociale media. De foto ging viraal en het hotel werd overstelpt met reacties.

4. Laat je publiek zich bijzonder voelen

Dit element wordt niet zo vaak gebruikt, maar kan mensen diep raken. Reik mensen het perspectief aan om zich bijzonder te voelen en boven zichzelf uit te stijgen.

Filmmaker Agnes Varda en straatkunstenaar JR reisden langs kleine Franse dorpen en maakten portretten van dorpelingen die niet gewend zijn om in de belangstelling te staan. In de film Visages Villages die ze hierover maakten, is te zien hoe de dorpelingen enorm geroerd raken als ze hun portretten huizenhoog op de muren terugzien.

5. Maak het zinnenprikkelend

Laat iets zien. Geef er een geluid aan. Verander het in iets tastbaars. Voeg een geur of smaak toe om de WAUW-factor te creëren.

In Historisch Museum Den Briel kon je zelf ruiken hoe Willem van Oranje en de belangrijkste vrouwen in zijn leven geroken moeten hebben. Kunst- en geurhistoricus Caro Verbeek ontwikkelde voor een tentoonstelling enkele geuren, die met deze historische figuren geassocieerd konden worden. Daarvoor gebruikte ze hun medische geschiedenis, die vastgelegd werd door hun lijfarts. Ook vond ze het recept van de balseming van Willem van Oranje, dat ze namaakte. Een tijdreis met geuren!

6. Nodig je gebruikers uit om zelf mee te doen

Nodig je fans uit om je verhaal te delen. Beter nog: maak het zo geweldig dat ze dit uit zichzelf doen.

De Beestenmarkt was een anoniem, geasfalteerd plein in Deventer waar omwonenden al jaren last hadden van rondhangende jongeren, geluidsoverlast en zwerfafval. Een bewoner zei dat de overlast zo vervelend vond, want 'het is toch je voortuin'. Bureau Duwtje (gespecialiseerd in positieve gedragsverandering) greep dit haakje aan voor een overkoepelend concept om sociaal wenselijk gedrag te stimuleren. 

Het project kreeg de naam: ‘Welkom in onze voortuin’, want je gooit minder snel troep weg als je het plein als 'van jezelf' ervaart.  De lange muur aan het plein werd een grote fotowand, met portretfoto’s erop van buurtbewoners. Mensen gingen zich netter gedragen, omdat ze onbewust zich bekeken voelden door de foto's. bovendien waren mensen ineens trots op hun wijk. Uit de cijfers bleek dat mensen het plein als schoner en prettiger ervaarden.

7. Gebruik onverwachte plekken voor de WAUW-factor

Doe iets wat mensen niet verwachten. Verspreid je verhaal bijvoorbeeld op verrassende locaties.

Een bedrijf voerde een campagne om het ziekteverzuim van hun medewerkers terug te dringen. Daarvoor deelde het campagneteam confronterende weetjes over handen wassen op... de toiletspiegels.

8. Laat de emotionele betekenis zien van je idee

Een navigatieapparaat in je auto maakt het je gemakkelijk om de weg te vinden in een onbekend gebied. Maar er is nog meer: het redt relaties. Vertel over de emotionele impact van jouw dienst, product of idee.

9. Kies voor aandachtstrekkers

Onderwerpen over dieren, verbazingwekkende zaken en onderwerpen die (een beetje) ongemakkelijk zijn trekken onmiddellijk onze aandacht.

Het verhaal van bioloog Kees Moeliker bevatte die elementen allemaal. Hij vertelde dat schaamluizen een bedreigde diersoort zijn geworden door ‘ontbossing’. Dit verhaal ging vervolgens de wereld over: van de Gaykrant en het AD naar CNN, Associated Press en The Daily Show in New York.

10. Creëer iets uitzonderlijks

Zorg voor iets uitzonderlijks, dat meteen alle aandacht trekt.

De Poolse fotografe Zofia Rydet stelde zich op 67-jarige leeftijd een doel dat zo groot was dat de meesten er niet aan beginnen, ook niet als ze een stuk jonger zouden zijn: alle huiskamers van Polen fotograferen.

Zofia deed het toch en creëerde daarmee iets uitzonderlijks. Jarenlang wijdde ze zich aan het fotograferen van bewoners, temidden van hun bezittingen in hun woonkamer. Haar project kreeg de titel Sociological Record. Toen ze bijna 30 jaar later overleed, had ze op 20.000 voordeuren geklopt en evenzoveel huiskamers vastgelegd. Memorabel.

11. Maak er iets eigens van

Iets markants in de schijnwerpers zetten, daarmee val je op. Iceland Airways deelt in het vliegtuig bijvoorbeeld geen gewone flesjes water uit, maar serveert IJslands bronwater.

Zangeres Anita Doth van 2 Uniimited staat bekend als Miss Nono, omdat ze in het refrein van de wereldhit There's no Limit eindeloos no no no no no no no zong. Niels van der Laan en Jeroen Woe vroegen haar voor hun tv-programma Even tot hier een variant te zingen, namelijk Nønønø (uit te spreken als neu-neu-neu)

Het liedje Nønønø ging over Zweden en hoe de regering daar met de corona-maatregelen omging. Als een van de weinige landen waren er in 2020 geen lockdowns in Zweden. Aanvankelijk werkte die benadering heel goed, maar later steeg het aantal corona-gevallen behoorlijk. Met Nønønø zong Anita de Zweedse toeristen toe: kom niet naar Nederland. Het overbekende popnummer kreeg zo een nieuw jasje.

12. Keer het om

Een geheel andere benadering zorgt voor een bijzonder verrassingseffect.

Jan Gunnarsson (grondlegger van de filosofie over gastvrijheid) beschrijft in zijn boek Hostmanship hoe hij met enkele anderen een hotel opknapte. In plaats van badkamers, eetzalen en kamers te renoveren kregen de medewerkers nieuwe werkkleding. De muren kregen frisse kleuren. Ook stonden er overal bloemen en fruit klaar voor de medewerkers.

De aandacht van de hoteleigenaren ging volledig uit naar de medewerkers. Zíj waren namelijk degenen die het naar hun zin moesten hebben en elke ochtend met enthousiasme aan een nieuwe werkdag moesten beginnen. In plaats van de gasten dienden de eigenaren allereerst hun eigen medewerkers.

13. Geef veel meer dan verwacht

Doe extra dingen en geef veel meer waarde dan mensen van je verwachten. De energie die daarvan uitgaat, maakt vaak een verpletterende indruk. Geef bijvoorbeeld een speciale behandeling aan mensen die in de file hebben gestaan voordat ze bij jou arriveren. Gun ze tijd om even weer tot rust te komen en serveer relaxthee.

De Amerikaanse superster Ariana Grande verbleef in november 2014 in een hotel in Londen, waar ze een van de gasten was van de Victoria’s Secret Fashion Show. Ondanks de winterse kou hingen tientallen fans rond bij het hotel in de hoop een glimp van haar op te vangen. Dat was Ariana Grande niet ontgaan. Tot hun grote verrassing werden er opeens warme chocolademelk en koekjes uitgedeeld onder de fans. De zangeres had ook nog eens alle plastic bekertjes gesigneerd. 

14. Verleng de ervaring

Bedenk iets om het gevoel van een belevenis langer vast te houden. Stuur bijvoorbeeld na afloop een collage van mooie foto’s aan je gasten of deelnemers om als screensaver op hun computer te gebruiken. Zo denken ze elke dag bij het opstarten van hun computer even aan jou en de mooie belevenis.

Jonnie Boer van restaurant De Librije verraste de gasten van zijn hotel na hun diner in zijn restaurant met een ‘culinaire joint’ om het diner voor het slapen gaan mee af te maken. Een eetbare verrassing van kruiden, chocolade en citroenschilletjes.

15. Speel met een cliché

Nogal wat bedrijven hebben je de laatste jaren 'verrast' met een verjaardagswens. Vaak in de vorm van een voorgedrukte kaart, met hoogstens nog een handgeschreven naam erop. Inmiddels maak je juist een bedenkelijke indruk als je als bedrijf nog zo'n kaart verstuurt. Het is een cliché geworden. Als je daar doelbewust op varieert, maak je juist wel weer indruk. 

De bank KNAB stuurde me een mail om met te feliciteren met mijn 'halve verjaardag'. Precies een half jaar na mijn geboortedatum stuurden ze me het volgende bericht:

Net even anders, daar houden we van. Daarom ontvang je van ons geen halve cadeaus in je inbox op je verjaardag. Wij hangen de slingers nu al op en geven hele concrete financiële tips waarmee je veel geld kunt besparen. Op je halve verjaardag.

En dat verrast nu net wel.

Vertel het bijbehorende verhaal van je idee

Je kunt nog zo’n geweldig idee hebben, zonder aansprekend verhaal gaat het voor niemand leven. 

Alles blijft beter hangen als je er een verhaal van maakt. 

Het Amerikaanse duo Rob Walker en Joshua Glenn voerde ooit een interessant experiment uit met voorwerpen uit een kringloopwinkel: het Significant Objects Project. Schrijvers kregen de opdracht om een mooi verhaal te verzinnen over beeldjes, vaasjes en ander prullaria. Het waren allemaal voorwerpen die gemiddeld nog geen euro hadden gekost.

Vervolgens werden de voorwerpen met het verhaal en een foto aangeboden op eBay. De waardestijging was verpletterend: De objecten met een gezamenlijke inkoopprijs van 97,53 euro waren met een mooi verhaal in totaal 2736,75 euro waard.

Ik wil je zeker niet aansporen om verhalen te verzinnen; waargebeurde verhalen zijn in mijn ogen vele malen sterker en overtuigender. Dit voorbeeld laat wél duidelijk zien hoe een verhaal het verschil kan maken.

Wat ga jij de WAUW-factor geven?





Over de schrijver
Jij bent de creator van je eigen verhaal. Maar het is niet makkelijk om dat verhaal te verwoorden. Zeker niet als jij als multitalent een popcornhoofd vol ideeën hebt en overal mogelijkheden ziet. Ik werk met mensen die zich niet langer klein willen houden, maar groter willen groeien. Persoonlijk en met je vak. Ondernemers met een missie, een bijzondere aanpak, heel veel kennis en/of ervaring. Samen met jou ga ik op zoek naar diepere drijfveren, kleurrijke dromen en niet te vergeten jouw missie. Jouw hogere doel, waarvoor jij het allemaal doet. Ik zie snel de rode draad en geef je helderheid. Ik help je om je verhaal te leven: van woorden naar daden. Dat doe ik door middel van coaching, online programma's en vaak ook met mijn eigen pen.