Inspiratiebronnen

Hoe werken verhalen in ons brein?

Hoe werken verhalen in ons brein?

Als je dat aan een neurowetenschapper vraagt, krijg je een eenvoudig antwoord: verhalen maken chemische stoffen in je los. 

De spanning in een verhaal levert je cortisol op, maar doordat je je inleeft in de held gaat ook de oxytocinepomp aan. 

Door oxytocine voel je je verbonden met andere mensen. Je raakt dus zowel geactiveerd tot actie (cortisol) als tot empathie (oxytocine), waardoor je focus krijgt maar ook het belang van relaties met mensen voelt. Hoe beter een verhaal aanslaat, hoe beter de toediening van die stofjes geregeld is. Verhalen laten eveneens zien wat niet mag en ook hoe het wel moet: onze sociale codes. 

Door onze spiegelneuronen reageren we automatisch op wat we zien. In ons brein voeren we de handeling zelf al uit. Daardoor nemen we de voorbeelden uit verhalen gemakkelijk over. 

Verhalen gaan bovendien over mensen. En daarin zijn onze hersenen enorm in geïnteresseerd. Verlangen naar sociaal contact zit evolutionair ingebakken. Samenwerken met anderen was voor de oermens immers van levensbelang. 

Het brein beloont ons met dopamine als we patronen herkennen en voltooien. Het brein herkent de vertrouwde structuur van een verhaal. Dopamine geeft een kick als we dat doel hebben bereikt. En als het verhaal niet volgens de verwachte patronen loopt, zorgt de dopaminebeloning ervoor dat we de losse elementen toch met elkaar in verband brengen. Dankzij dit stofje leren we graag iets nieuws en voelen dat als beloning. 

Hoe raken verhalen onze emoties?

Het emotiecentrum in de hersenen is de amygdala. 

Dit centrum legt verbanden tussen informatie die van verschillende zintuigen komt en koppelt deze aan emoties. Daarnaast speelt het een belangrijke rol bij de verwerking van prikkels en directe emoties van buiten. Op het moment dat er een verhaal met emoties verteld wordt, reageert de amygdala direct. 

Op het moment dat je met verhalen gaat werken, gaan ook je sympathiehormonen werken. Dit heeft een direct effect op de beleving en de manier waarop mensen naar jou kijken. Maar ook of ze je waarderen, geloven en bereid zijn naar je te luisteren. Dit bereik je niet met feiten en cijfers, maar met verhalen. 

Ook de insula, een gebied in de hersenen dat met emotie te maken heeft, licht op bij een hersenscan als we een verhaal horen. Verhalen activeren onze motorische schors die onze bewegingen coördineren. 

Er is ook sprake van synchronisatie tussen de hersenen van de spreker en de luisteraar. Door een verhaal te vertellen kan de spreker ideeën gedachten gevoelens overdragen op het brein van degenen die naar het verhaal luisteren. Als we een verhaal horen beleven we het dus ook echt in onze hersenen. Daarom kunnen we helemaal opgaan in een film, angstig worden, onpasselijk worden of in vervoering raken. 

Verhalen prikkelen onze nieuwsgierigheid.

Bij nieuwsgierig gedrag worden we beloond met dopamine, waardoor we een geluksgevoel ervaren. Deze dopamine heeft bovendien een positief effect op je leervermogen en motivatie. Niet voor niets dienen verhalen om leerervaringen door te geven. De nieuwsgierigheid daagt ons bovendien uit om deel te nemen aan het verhaal. 

Wie meedoet is meer betrokken en zal dus minder snel afhaken. We worden bijvoorbeeld nieuwsgierig naar het verdere verloop of de uitslag. Of we zijn benieuwd naar wat we er zelf mee kunnen doen.

arrow_drop_up arrow_drop_down