De onuitgesproken code om te flowen

Ze noemen het De Code. Als muziekmakers in een team aan nieuwe popsongs werken, hanteren zij enkele onuitgesproken regels. Inspirerend voor innovatieteams. Regel 1: ieders inbreng is even belangrijk en wordt gelijk gewaardeerd.

Jullie gaan samen een songtekst schrijven, kregen we in de vroege ochtend te horen.

De eerste koffie hadden we net overhaast opgedronken, omdat in de muziekruimten geen drankjes toegestaan waren. Proest.... het vocht kwam bijna per ommegaande weer bij ons naar buiten.

Lieve help, wat een spannende opdracht op deze laatste dag van onze opleiding over creativiteit en innovatie aan de Radboud Management Academy. Zo maar uit het niets een zinnig liedje schrijven en ook nog uitvoeren?

Toch zongen we diezelfde ochtend nog een zelfbedachte song over ons 'duikplankmoment', met onze begeleidster Aurelia achter de imposante vleugel. Ons zenuwachtige gevoel over deze situatie wisten we ter plekke te transformeren naar een lied met prikkelende zinnen, gevat in klankrijmende coupletten en een refrein.

Gelukkig hadden we diezelfde ochtend ook een reeks zinnige tips gekregen van Rogier Wagenaar. Niet de eerste de beste: Rogier is een veelgevraagd muziekmaker/songwriter en oprichter van de popopleiding Herman Brood Academie.

In zijn masterclass wierp Rogier de vraag op wat er in organisaties gebeurt als innovators daarbij dezelfde code toepassen als musici.

De code? Dat woord alleen al prikkelde onze nieuwsgierigheid. 

Want innovatieteams en schrijvers van popsongs hebben een belangrijke overeenkomst: hun product is een teamprestatie. De schrijversteams achter beroemde popsongs zijn steeds groter geworden, vertelde Rogier. "Ook geniale muziekmakers weten dat het eindresultaat er altijd beter van wordt als je het samen doet."

Rogier onthulde de onuitgesproken regels bij het schrijven van een popsong. Allereerst deze: wie supergoed is in song writing en wie niet, is niet belangrijk, want de hiërarchie binnen een team gaat overboord. De copyrights zijn na afloop daarom voor alle aanwezigen, ongeacht iemands inbreng.

Ook vertragen is super belangrijk.

Eerst gaan de muzikanten daarom uitvoerig ontspannen. 

Chillen, borrelen, hier en daar een riedeltje spelen. Het lijkt totaal niet productief, maar dat is het juist wel. "Eigenlijk zit dáár het werk", zei Rogier. Hoe comfortabeler iedereen hierdoor raakt, hoe beter het eindresultaat.

Na het lummelen gaan ze samen aan de slag om het kernidee te pakken te krijgen. Daarbij geldt de spelregel om zo lang mogelijk op dat kernidee te flowen. Net als een surfer helemaal zijn moment pakt op een goede voorbij rollende golf. Rogier: "De kunst is om jezelf én de ander daartoe in staat te stellen. Als je je veilig voelt, dan houdt niemand zich in."

Ook opmerkelijk: ideeën zijn niet heilig. 

Want een idee is maar een idee, lichtte hij toe. Als iemand anders een beter idee heeft, gaan ze daar op verder. Net als surfen: er komt altijd weer een nieuwe golf. Het gaat om de flow.

Tot slot nog een laatste spelregel: componeren zonder kader. Er is wel een doel - een muziekstuk componeren - maar verder is alles vrij. "Als je 100 procent je best doet, gaat het zeker niet gebeuren", weet Rogier uit zijn jarenlange ervaring met Claudia de Breij en Waylon.

Het geheim van een geweldige popsong zit dus in een paradoxale combinatie van beheersing en loslaten. Het is structuur én openheid.

Vakmanschap, spelen en het laten gebeuren. 

Bovenal moet de emotie in een popsong echt zijn, aldus Rogier. "Het publiek voelt zich alleen geraakt als schrijvers vanuit pure emotie werken. Dat betekent dat je als songwriters allereerst goed contact moet maken met jezelf."

En toen mochten wij aan de slag. Improviseren, woorden geven, een ander erop voort laten bouwen. Het lukte om er een vorm aan te geven en samen in een flow te komen. Aurelia vond op de piano al snel een eenvoudige bijpassende melodie.

Ons beklemmende lied over het duikplankmoment was een schot in de roos. Alle leden in ons team kenden uit eigen ervaring dat gevoel van stap voor stap naar boven lopen op de trap van de duikplank.

Het aarzelende moment, terwijl je het ruwe oppervlak van de plank onder je blote voeten voelt. De drang om je terug te trekken. En dan toch springen, met een ultiem gevoel van bevrijding.

Samen spelen en gaan, met ieders inbreng. Surfen op een muzikale flow en dan het diepe in.

Ik kan het je nu wel verklappen: De Code werkt!